Interpelacja w sprawie braku kompleksowego podejścia państwa do choroby Alzheimera i innych chorób otępiennych

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z raportem Najwyższej Izby Kontroli, na samą tylko chorobę Alzheimera choruje w Polsce około 470 tysięcy osób. Są to jednak wyłącznie przypadki zarejestrowane i ujawnione, a eksperci szacują, że rzeczywista liczba chorych może być nawet trzykrotnie wyższa. W przypadku wszystkich chorób otępiennych mówimy już dziś o ponad 600 tysiącach osób w Polsce, a prognozy przewidują dalszy dynamiczny wzrost tych liczb.

Polskie społeczeństwo starzeje się, więc niepokojące jest, że Polska, jako jeden z nielicznych krajów UE, nadal nie posiada krajowego planu alzheimerowskiego. Brakuje też jednolitego, ogólnopolskiego rejestru pacjentów z chorobami otępiennymi, który pozwoliłby na rzetelną diagnozę skali problemu i racjonalne planowanie polityki zdrowotnej.

Dodatkowo, opieka nad osobami dotkniętymi tymi schorzeniami w zdecydowanej większości (ok. 95%) realizowana jest wyłącznie przez rodziny, bez realnego wsparcia ze strony państwa. Programy opieki wytchnieniowej funkcjonują na minimalną skalę, a wiele samorządów nie ma na nie środków finansowych. W tym kontekście zapisy w projekcie ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnością, które ograniczają prawo do asystenta do 65. roku życia, wydają się zupełnie nieadekwatne wobec potrzeb starszych osób z Alzheimerem i innymi chorobami otępiennymi.

Niepokój budzi także brak działań w kierunku stworzenia systemowego rozwiązania, jakim mogłyby być dzienne ośrodki opieki nad osobami z chorobami otępiennymi (tzw. alzheimerowskie POZ-y), które mogłyby odciążyć system opieki zdrowotnej i wspierać rodziny chorych.

Dlatego zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Na jakim etapie znajduje się obecnie opracowywanie Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych? Czy znana jest przewidywana data jego przyjęcia przez Radę Ministrów?

2. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje stworzenie ogólnopolskiego rejestru pacjentów z chorobami otępiennymi, w tym chorych na Alzheimera? Jeśli tak, w jakim horyzoncie czasowym?

3. Czy planowane są zmiany w zakresie opieki wytchnieniowej, które zapewnią jej realną dostępność w skali kraju i trwałe finansowanie z budżetu centralnego lub funduszy celowych?

4. Czy resort zdrowia dostrzega potrzebę zmiany zapisów w ustawie o asystencji osobistej, tak aby nie wykluczały one osób po 65. roku życia, które często najbardziej potrzebują tej formy wsparcia?

5. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wdrożenie nowego produktu rozliczeniowego w NFZ, jakim byłby dzienny ośrodek opieki dla osób z chorobami otępiennymi (tzw. alzheimerowski POZ)?

6. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu wprowadzenia w Polsce nowych metod diagnostyki i leczenia choroby Alzheimera, w tym preparatów dopuszczonych już w innych krajach UE?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński