Interpelacja w sprawie utworzenia narodowego programu eliminacji wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV)

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z danymi przedstawionymi przez Polską Grupę Ekspertów HCV, w Polsce wirusem HCV zakażonych jest około 145-150 tysięcy osób (0,5% populacji), z czego wykrytych jest jedynie kilka procent przypadków. Poziom wykrywalności jest alarmujący, ponieważ zgodnie ze strategią Światowej Organizacji Zdrowia do 2030 roku zakładane jest zmniejszenie o 90% nowych przypadków WZW C i o 65% liczby zgonów z powodu tej choroby. Eksperci ostrzegają, że bez wprowadzenia powszechnego testowania w kierunku HCV w Polsce nie uda się osiągnąć tych celów nawet do 2050 roku.

Tymczasem obecne tempo testowania jest dramatycznie niewystarczające. Lekarze POZ wykonują rocznie jedynie około 80 tysięcy testów, wykrywając 3,5-4 tysiące osób zakażonych, co oznacza, że przy takim tempie przetestowanie wszystkich zakażonych zajęłoby około 500 lat. Jednocześnie w 2023 roku zarejestrowano około 2100 zgonów z powodu pierwotnego raka wątroby i kolejne 2000 zgonów w przebiegu marskości wątroby wywołanych HCV, przy czym w Polsce aż 90% pacjentów z rakiem wątroby umiera w ciągu roku od rozpoznania.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje utworzenie Narodowego Programu Eliminacji HCV, o który środowisko medyczne zabiega od wielu lat, w celu realizacji globalnej strategii WHO dotyczącej eliminacji tej choroby do 2030 roku? W jaki sposób ministerstwo planuje wypełnić założenia strategii WHO dotyczącej eliminacji HCV do 2030 roku?

2. Jakie konkretne działania są przewidziane w odpowiedzi na postulat Polskiej Grupy Ekspertów HCV dotyczący wprowadzenia powszechnego testowania w kierunku HCV w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej?

3. Czy rozważane jest zwiększenie liczby testów wykonywanych przez lekarzy POZ z obecnych 80 tysięcy rocznie do postulowanych 3 milionów testów rocznie?

4. Jakie środki finansowe są przewidziane na realizację badań przesiewowych w kierunku HCV?

5. Czy planowane jest wprowadzenie zachęt finansowych dla lekarzy POZ za wykonywanie testów na HCV, wzorując się na doświadczeniach Litwy, gdzie udało się przetestować 80% populacji w wieku 30-65 lat w ciągu 2-3 lat?

6. Kiedy zostanie wdrożone powszechne testowanie w kierunku HCV w szpitalnych oddziałach ratunkowych (SOR) oraz wśród więźniów zgodnie z zaleceniami Polskiej Grupy Ekspertów HCV?

7. Jakie działania edukacyjne są planowane w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat bezobjawowego przebiegu zakażenia HCV i konieczności aktywnego poszukiwania tej choroby?

8. Czy planowane jest zwiększenie dostępności testowania dla grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby stosujące narkotyki dożylnie czy donosowo, które stanowią główną grupę nowych zakażeń?

9. Czy planowane są działania prewencyjne mające na celu ograniczenie nowych zakażeń HCV, szczególnie w kontekście zakażeń podczas zabiegów medycznych, wykonywania tatuaży, kolczykowania czy manicure?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński