Interpelacja w sprawie sytuacji w branży górniczej i hutniczej, w tym JSW SA

Szanowni Panowie Ministrowie,

z uwagą i dużym zaniepokojeniem, jako parlamentarzyści reprezentujący województwo śląskie w parlamencie, przyjmujemy aktualną trudną sytuację finansową strategicznego producenta węgla koksującego Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA (JSW) oraz polskiego górnictwa i powiązanej branży hutniczej. Sytuacja ta jest przedmiotem kierowanych do nas pism, a także szerokiej dyskusji braci górniczej i lokalnej społeczności. Temat ten był również podjęty podczas spotkania w dniu 28 lipca br. Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego w Katowicach z udziałem m.in. prezesa spółki, marszałka województwa śląskiego, strony społecznej, pracodawców, a także (gościnnie) parlamentarzystów z woj. śląskiego.

Spółka przez lata była ważnym elementem gospodarki zarówno regionu, jak i całego kraju. Odprowadzała zobowiązania, płaciła duże podatki do budżetu państwa i do budżetów lokalnych samorządów. Obecna trudna sytuacja wymaga nie tylko zaangażowania zarządu, pracowników, strony społecznej, ale też rządu i podjęcia decyzji, które zarówno uchronią miejsca pracy - tylko w grupie kapitałowej JSW zatrudnionych jest blisko 30 tys. pracowników, a do tego należy doliczyć branżę okołogórniczą - jak i zachowają nasz potencjał przemysłowy, zwłaszcza w kontekście potrzeb rozwoju możliwości obronnych kraju.

Skomplikowana sytuacja spółki to efekt wielu zależności w tym m.in. zaszłości i podejmowanych decyzji przez poprzednie zarządy, uwarunkowań światowych: cena dolara, cena węgla koksującego, import z innych krajów.

Zwracamy również uwagę, że JSW wnioskuje o zwrot 1,6 miliarda złotych zapłaconych w ramach tzw. składki solidarnościowej. Spółka złożyła wniosek do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy i zwrot tej kwoty. JSW argumentuje, że składka ta, nałożona na podstawie tzw. specustawy z 2023 roku, negatywnie wpłynęła na wynik finansowy spółki. Resort klimatu odmówił wcześniej wszczęcia postępowania w tej sprawie. JSW podtrzymuje swoje stanowisko, argumentując, że składka ta była nadpłatą. Jako posłowie uważamy, że zwrot do JSW tej kwoty jest celowy i pozwoliłby poprawić sytuację finansową spółki.

Odnotowujemy, że niepewność i zniecierpliwienie pojawia się także wśród pracowników pozostałych spółek górniczych i kopalń. Na dalsze decyzje ustawowe odnośnie do warunków odejść z górnictwa, jak i przechodzenia do innych kopalń, czekają m.in. górnicy w Polskiej Grupie Górniczej - wygaszanie kopalni Bielszowice w Rudzie Śląskiej, jak i Węglokoks Kraj – zapowiadana likwidacja wydobycia w KWK Bobrek w Bytomiu.

To wszystko wymaga szerokich dyskusji i podejmowania rozwiązań, również w gronie przedstawicieli branży górniczej, parlamentarzystów i przedstawicieli Ministerstwa Aktywów Państwowych oraz Ministerstwa Energii, które pomogą rozwinąć polski przemysł, w tym jak najdłużej jak to będzie możliwe utrzymać sprawnie funkcjonujące polskie górnictwo oraz objąć mechanizmami wsparcia m.in. JSW zgodnie z umową społeczną dotyczącą transformacji sektora górniczego węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego.

W związku z powyższym zorganizowanie niezwłocznie spotkania z udziałem parlamentarzystów i przedstawicieli branżowych ministerstw w przedmiotowej sprawie jest więc koniecznością.

Zwracamy się więc z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Jakie działania poprawiające sytuację JSW SA podejmują i planują w dalszej kolejności Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz Ministerstwo Energii?

2. Na jakim etapie jest proces notyfikacji umowy społecznej dla górnictwa?

3. Na jakim etapie jest przygotowanie nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa, która będzie miała bardzo duże znaczenie dla przyszłości tysięcy pracowników kopalń przewidzianych w najbliższym czasie do likwidacji?

4. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych podejmie działania wspierające zarząd JSW w staraniach o zwrot zapłaconej kwoty 1,6 mld zł w ramach tzw. składki solidarnościowej, a będącej przedmiotem sporu pomiędzy JSW a Ministerstwem Klimatu i Środowiska?