Interpelacja w sprawie zmiany przepisów umożliwiających dyrektorom centrów usług społecznych podpisywanie bieżących sprawozdań finansowych

Szanowny Panie Ministrze,

centra usług społecznych (CUS) powołane ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez CUS (Dz. U. z 2019 r. poz. 1818), stanowią nowoczesne i zintegrowane rozwiązanie organizacyjne w polityce społecznej na poziomie samorządowym. W wielu gminach, takich jak Pieszyce – jednej z pierwszych, które zdecydowały się na utworzenie CUS – jednostki te skutecznie realizują swoje zadania, jednak napotykają na istotną barierę formalnoprawną w obszarze sprawozdawczości finansowej.

Obecnie, zgodnie z interpretacją przepisów ustawy o finansach publicznych oraz rozporządzeń wykonawczych, jedynie kierownik jednostki budżetowej, tj. burmistrz/wójt/prezydent, ma prawo do podpisywania sprawozdań finansowych i budżetowych składanych do GUS, RIO lub organów skarbowych – nawet jeśli to dyrektor CUS odpowiada za przygotowanie tych dokumentów i bieżącą gospodarkę finansową jednostki. W modelu, w którym CUS nie jest jednostką obsługującą inne jednostki organizacyjne gminy, brak jest podstaw prawnych, by dyrektor podpisywał samodzielnie dokumenty budżetowe.

W rezultacie, mimo że dyrektor faktycznie odpowiada za realizację zadań oraz sporządza miesięcznie nawet kilkadziesiąt sprawozdań, to wszystkie dokumenty musi podpisywać burmistrz. Ta praktyka – choć zgodna z literalnym brzmieniem przepisów – prowadzi do zbędnego przeciążenia organu wykonawczego oraz utrudnia sprawne funkcjonowanie nowoczesnych struktur administracyjnych.

Tymczasem w analogicznych przypadkach – jak w jednostkach obsługujących typu CUW – przepisy jednoznacznie dopuszczają podpisywanie sprawozdań przez kierownika jednostki obsługującej, np. dyrektora CUW. Taka możliwość została wypracowana dzięki doprecyzowaniu statusu organizacyjnego oraz przepisów wykonawczych.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów planuje nowelizację przepisów ustawy o finansach publicznych lub przepisów wykonawczych w sposób umożliwiający dyrektorom centrów usług społecznych podpisywanie bieżących sprawozdań finansowych, w sytuacji gdy CUS nie pełni roli jednostki obsługującej?

2. Czy rozważana jest możliwość uregulowania tej kwestii analogicznie jak w przypadku centrów usług wspólnych (CUW), gdzie kierownik jednostki obsługującej ma jednoznacznie przypisane uprawnienie do podpisywania dokumentów finansowych?

3. Czy istnieje możliwość dopuszczenia w drodze interpretacji systemowej, by w przypadku jednostek takich jak CUS, które nie obsługują innych jednostek budżetowych, ale mają wyodrębnioną strukturę organizacyjną i kierownictwo operacyjne, podpisywanie sprawozdań mogło być realizowane przez dyrektora, na mocy upoważnienia wewnętrznego?

Uregulowanie tej kwestii pozwoliłoby na racjonalizację obowiązków formalnych, zwiększenie efektywności organizacyjnej administracji lokalnej oraz rzeczywiste odciążenie burmistrzów i wójtów z rutynowych obowiązków, bez uszczerbku dla przejrzystości i odpowiedzialności finansowej w sektorze publicznym.

Z poważaniem

Iwona Krawczyk
Poseł na Sejm RP