Interpelacja w sprawie potencjalnych zaniedbań ze strony PGW Wody Polskie

Szanowny Panie Ministrze,

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) jest podmiotem odpowiedzialnym za ochronę przeciwpowodziową w Polsce. Jednak przetaczające się przez nasz kraj klęski żywiołowe – zwłaszcza powódź we wrześniu 2024 roku oraz intensywne opady i lokalne podtopienia w 2025 roku – ujawniły uzasadnione wątpliwości co do skuteczności i rzetelności działań.

W doniesieniach prasowych instytucję Wody Polskie obarcza się m.in. „błędnymi decyzjami w czasie powodzi” oraz „niedostatecznym zabezpieczeniem” przeciwpowodziowym[1]. Na poziomie lokalnym przykładów nie brakuje. W dniu 27 lipca 2025 roku w miejscowości Kałków (woj. opolskie) został przerwany wał przeciwpowodziowy[2]. Co warte uwagi – do przerwania wału doszło także w ubiegłym roku. Jak relacjonuje gmina Otmuchów, „całość prac wykonano siłami lokalnej społeczności, bez zewnętrznej pomocy". Teraz gmina nie ma jednak sprzętu, którym może naprawić wał. „Musi ktoś przyjechać z Wód Polskich. Ja nie wiem, dlaczego do tego czasu to nie zostało naprawione. Było tyle pism, tyle sygnałów, że ten wał nie został naprawiony, że to się w głowie nie mieści. Przez rok nie zrobiono nic, kompletnie. Ani jeden kamień nie został ruszony” - mówił w wywiadzie sołtys Kałkowa[3].

Należy również nakreślić sytuację, która miała miejsce w gminie Przeciszów (woj. małopolskie). Lokalne portale informacyjne opisały we wrześniu 2024 roku, że ciek wodny Bachórz przepływający przez gminę Przeciszów jest cały zarośnięty roślinnością, która blokuje przepływ wody[4]. Tego samego dnia sytuację potwierdzili strażacy ochotnicy: OSP Przeciszów ręcznie udrażniała zatkane przepusty, usuwając pnie i gałęzie blokujące nurt[5]. Pomimo wcześniejszych alarmujących sygnałów PGW Wody Polskie nie zareagowały na niebezpieczną sytuację i nie wykonały żadnych prac usuwających roślinność z koryta[6], a w konsekwencji bagatelizowania stanu cieku potok przy gwałtownych opadach stanowił lokalne zagrożenie powodziowe.

Również Najwyższa Izba Kontroli i inni eksperci krytykują dotychczasowe funkcjonowanie Wód Polskich. NIK w przeszłości wskazywał, że nowa instytucja została powołana bez odpowiedniego zaplecza finansowego i kadrowego, co skutkowało zaniedbaniami w zarządzaniu i chaosem organizacyjnym[7]. Ponadto NIK kwestionuje tryb finansowania Wód Polskich przez Ministerstwo Infrastruktury – wskazując, że przekazanie w 2024 roku ok. 19,8 mln zł dotacji podmiotowej na usuwanie skutków powodzi było nieprawidłowe[8].

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie konkretne prace konserwacyjne i remontowe zostały wykonane przez PGW Wody Polskie od 1 sierpnia 2024 roku do 29 lipca 2025 roku w rejonach szczególnie dotkniętych zalaniami – w tym naprawa uszkodzonych wałów i udrożnienie cieków?

2. Czy w związku z potencjalnymi zaniedbaniami ze strony PGW Wody Polskie w zakresie utrzymania infrastruktury przeciwpowodziowej podczas powodzi z września 2024 roku doszło do jakichkolwiek zmian kadrowych w strukturach regionalnych lub centralnych? Jeśli tak, jaki był zakres tych zmian i z jakich przyczyn zostały one przeprowadzone?

3. Jakie środki – kadrowe, techniczne, finansowe – są obecnie przeznaczone na ochronę przeciwpowodziową i melioracje w Polsce w 2025 roku?

4. W jaki sposób ministerstwo weryfikuje poprawność wykorzystania dotacji przekazanych PGW Wody Polskie?

5. Czy ministerstwo zna sprawę gminy Przeciszów i gminy Otmuchów? Jeśli tak, to jakie zamierza podjąć działania, aby ten problem nie powrócił? Proszę przedstawić harmonogram działań.

6. Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza wdrożyć reformy organizacyjne w PGW Wody Polskie, aby poprawić efektywność działań przeciwpowodziowych? Jeżeli tak, to jakie?

[1] https://www.rp.pl/gospodarka/art41197191-wody-polskie-w-ogniu-krytyki-po-powodzi-czym-sa-i-jaki-maja-budzet/
[2] https://www.rmf24.pl/regiony/news-zalane-drogi-przerwany-wal-niz-genuenski-nad-polska,nId,8004139/
[3] https://www.o2.pl/informacje/minal-rok-woda-znow-przerwala-wal-w-kalkowie-nikt-nam-nie-pomoze-7183089167604320a/
[4] https://wrzuc.info/dzialacz-nowej-nadziei-z-oswiecimia-interweniuje-w-sprawie-ciekow-wodnych/
[5] https://oswiecim112.pl/woda-zalewa-domy-i-posesje-w-naszym-powiecie-trudna-akcja-strazakow-na-zywo/
[6] https://wrzuc.info/dzialacz-nowej-nadziei-z-oswiecimia-interweniuje-w-sprawie-ciekow-wodnych/
[7] https://www.bankier.pl/wiadomosc/NIK-Wody-Polskie-tworzone-byly-bez-wystarczajacych-srodkow-finansowych-7985579.html/
[8] https://www.rp.pl/polityka/art42765561-nik-ma-zastrzezenia-co-do-sposobu-finansowania-walki-z-powodzia-przez-rzad/