Interpelacja w sprawie planów ograniczenia lekcji religii w szkołach oraz wprowadzenia nowego przedmiotu - edukacja zdrowotna

Szanowna Pani Minister,

w dniu 4 sierpnia 2025 r. w programie TVN24 powiedziała Pani m.in.:

„Szkoła to nie jest miejsce, w którym dziecko powinno być formowane religijnie. Jedna lekcja religii to racjonalne działanie. W sprawie edukacji zdrowotnej – nowego przedmiotu – muszę chronić szkołę, muszę chronić nauczycieli przed szurią”.

Słowa te wywołały istotny niepokój społeczny, ponieważ dotykają dwóch obszarów o fundamentalnym znaczeniu: konstytucyjnego prawa rodziców do wychowania dzieci w zgodzie z własnymi przekonaniami oraz neutralności światopoglądowej szkoły publicznej.

Zgodnie z art. 53 ust. 3 Konstytucji RP:

„Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami”.

Ograniczanie lekcji religii oraz publiczne podważanie sensu jej obecności w szkołach może być postrzegane jako naruszenie tego prawa. Jednocześnie wprowadzanie nowego przedmiotu „edukacja zdrowotna”, którego treści – według Pani słów – mają być chronione przed określonymi środowiskami („szurią”), rodzi pytania o rzeczywisty zakres konsultacji społecznych, transparentność procesu legislacyjnego i brak ideologizacji programu.

Działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Religia w szkołach publicznych

a) Na jakiej podstawie prawnej i merytorycznej MEN planuje ograniczyć liczbę godzin religii do jednej tygodniowo?
b) Czy MEN przeprowadziło rzetelne konsultacje z rodzicami, nauczycielami, przedstawicielami kościołów i związków wyznaniowych w tej sprawie?
c) Jak MEN zamierza pogodzić swoje działania z art. 53 ust. 3 Konstytucji RP?
d) Czy ministerstwo przeanalizowało orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z ich przekonaniami?

2. Edukacja zdrowotna – procedura legislacyjna i konsultacje

a) MEN informowało, że projekt podstawy programowej edukacji zdrowotnej był przedmiotem konsultacji publicznych od 31 października do 21 listopada 2024 r. Proszę o udostępnienie pełnej dokumentacji: uwag, opinii oraz rekomendacji zgłoszonych przez obywateli i organizacje.
b) Jakie zmiany wprowadzono do programu po konsultacjach? Proszę wskazać, które postulaty uwzględniono, a które odrzucono – wraz z uzasadnieniem.
c) Czy MEN przeprowadziło konsultacje wdrożeniowe z kuratoriami, dyrektorami szkół, ORE i PDN w okresie grudzień 2024 r. – maj 2025 r.? Jeśli tak – proszę o udostępnienie protokołów i raportów.

3. Charakter i neutralność nowego przedmiotu

a) Jak MEN zamierza zapewnić pełną neutralność światopoglądową edukacji zdrowotnej, aby uniknąć zarzutów o ideologizację?
b) W jaki sposób określono treści programowe w zakresie edukacji seksualnej, zdrowia psychicznego czy stylu życia?
c) Kto będzie autorem materiałów dydaktycznych? Czy przewidziano niezależną recenzję naukową i społeczną tych treści?

4. Prawo rodziców do decydowania o edukacji swoich dzieci

a) Jak będzie wyglądała procedura rezygnacji z uczestnictwa dziecka w edukacji zdrowotnej?
b) Czy MEN planuje zebranie opinii rodziców po pierwszym roku realizacji przedmiotu w roku szkolnym 2025/2026?

5. Spójność działań MEN z Konstytucją RP

a) Jak MEN zamierza zagwarantować, że ograniczenie godzin religii oraz wprowadzenie edukacji zdrowotnej będą zgodne z konstytucyjnymi prawami rodziców i zasadą neutralności światopoglądowej szkoły publicznej?

Publiczne wypowiedzi Pani Minister oraz działania MEN budzą uzasadnione obawy o naruszenie konstytucyjnych praw rodziców. Religia, jako zajęcia organizowane na życzenie rodziców, jest integralnym elementem realizacji ich wolności w zakresie wychowania dzieci.

Ograniczenie jej obecności w szkole – bez rzetelnych konsultacji i bez jednoznacznej podstawy prawnej – może zostać uznane za sprzeczne z art. 53 Konstytucji RP. Z kolei nowy przedmiot „edukacja zdrowotna” wymaga szczególnej transparentności w zakresie treści, autorów materiałów, trybu konsultacji i ochrony przed wprowadzaniem ideologicznych przekazów, które mogłyby naruszać neutralność światopoglądową szkoły publicznej.

W imię ochrony praw rodziców oraz transparentności procesu edukacyjnego proszę o szczegółowe i jednoznaczne odpowiedzi.

Z poważaniem

Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP