Interpelacja w sprawie uwzględnienia w programach wsparcia ze strony państwa inwestycji obejmujących rewitalizację nieistniejącego odcinka linii kolejowej nr 407 (Kamień Pomorski-Trzebiatów) i przywrócenie na nim ruchu

Szanowny Panie Ministrze,

linia kolejowa nr 407, jednotorowa, drugorzędna i zelektryfikowana, o obecnej długości 17,534 km (odcinek Wysoka Kamieńska-Kamień Pomorski), pierwotnie prowadziła do Trzebiatowa i liczyła 55,63 km. Odcinek Kamień Pomorski-Trzebiatów został po II wojnie światowej rozebrany (według przekazów mieszkańców – przez wojska radzieckie), a formalna likwidacja linii przez PKP nastąpiła w 1951 roku.

Podobnie jak w przypadku linii 420, również linia 407 – w szczególności nieistniejący odcinek Kamień Pomorski-Trzebiatów – posiada istotny potencjał rozwojowy w wymiarze komunikacyjnym, gospodarczym i społecznym. Rewitalizacja tej trasy mogłaby w znaczący sposób przyczynić się do integracji pasa nadmorskiego Pomorza Zachodniego oraz do odbudowy dostępności transportowej miejscowości położonych poza głównymi arteriami drogowymi.

Odcinek Kamień Pomorski-Trzebiatów przebiegał przez obszary atrakcyjne turystycznie i historycznie. Jego odtworzenie stworzyłoby nową oś komunikacyjną łączącą Kamień Pomorski z Trzebiatowem, a za jego pośrednictwem – z linią kolejową nr 402 (Koszalin-Goleniów). Mieszkańcy i turyści uzyskaliby bezpośredni dostęp do takich ośrodków jak Kołobrzeg, Koszalin, Gryfice, Nowogard czy Ustronie Morskie, co umożliwiłoby budowę funkcjonalnej, gęstej sieci połączeń regionalnych na obszarze całego województwa.

Odtworzenie odcinka Kamień Pomorski-Trzebiatów mogłoby pełnić rolę transportowego kręgosłupa północnej części regionu – zarówno w zakresie codziennych dojazdów do pracy, szkół i placówek ochrony zdrowia, jak i w perspektywie rozwoju turystyki, usług oraz inwestycji w mniejszych miejscowościach nadmorskich i wiejskich.

Reaktywacja linii 407 przyniosłaby m.in.:

- zwiększenie mobilności mieszkańców, w szczególności osób starszych, młodzieży szkolnej oraz osób niezmotoryzowanych,
- poprawę dostępu do usług publicznych (służba zdrowia, administracja, edukacja, kultura),
- rozwój ruchu turystycznego – sezonowego i całorocznego – w tym turystyki przyrodniczej i agroturystyki,
- wzrost atrakcyjności inwestycyjnej pasa nadmorskiego i terenów zaplecza,
- lepsze skomunikowanie z kluczowymi węzłami przesiadkowymi regionu (Trzebiatów - linia 402),
- ograniczenie wykluczenia transportowego oraz emisji CO2 poprzez promowanie zrównoważonego transportu zbiorowego,
- odciążenie zatłoczonych dróg wojewódzkich i powiatowych w okresach wzmożonego ruchu turystycznego.

Trzebiatów jako węzeł łączący linię 407 z linią 402 stwarza realne możliwości dogodnych przesiadek i integracji z systemem kolejowym całego Pomorza Zachodniego.

Z punktu widzenia infrastrukturalnego należy wskazać, że mimo rozbiórki torów i części obiektów inżynieryjnych (m.in. wiaduktu w Kamieniu Pomorskim w 2004 r. oraz wiaduktu nad wąskotorówką w Karnicach), w większości zachowały się nasypy kolejowe, część urządzeń (semafory – do niedawna), co najmniej jeden most oraz większość przepustów. Ich stan techniczny wymaga weryfikacji pod kątem nośności i bezpieczeństwa eksploatacji. Od strony Trzebiatowa istnieje ok. 4 km zmodernizowanego toru (Trzebiatkowo/Trzebiatów Przedmieście Gryfickie), wykorzystywanego okazjonalnie jako bocznica wojskowa; w pobliżu zlokalizowany jest plac załadunkowy sprzętu wojskowego.

Samorządy lokalne – w tym wójt gminy Rewal Pan Konstanty Tomasz Oświęcimski – deklarują gotowość współdziałania przy rewitalizacji odcinka Kamień Pomorski-Trzebiatów. Podkreślają przy tym, iż inwestycja pobudzi rozwój gospodarczy i turystyczny oraz poprawi codzienną mobilność mieszkańców.

Dostępne programy, takie jak Kolej+, stwarzają szansę na wsparcie przedsięwzięć polegających na przywracaniu ruchu na nieczynnych liniach kolejowych. Za istotny punkt odniesienia mogą służyć „dobre praktyki” wdrażane w województwie dolnośląskim, gdzie przy wsparciu środków krajowych i unijnych reaktywowane są połączenia do miejscowości turystycznych. Analogiczne działania są oczekiwane przez mieszkańców Pomorza Zachodniego.

Rewitalizacja linii 407 powinna zostać rozważona jako realny projekt do realizacji w najbliższym czasie.

Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje – we współpracy z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi SA oraz samorządem województwa zachodniopomorskiego – odbudowę odcinka Kamień Pomorski-Trzebiatów linii nr 407? Jeśli tak – w jakim trybie, harmonogramie i zakresie rzeczowym?

2. Czy prowadzone były (lub są prowadzone) analizy dotyczące kosztów, prognozowanych potoków pasażerskich (w tym ruchu sezonowego), korzyści społeczno-gospodarczych oraz wpływu na turystykę i środowisko w odniesieniu do linii 407?

3. Jaki jest aktualny stan infrastruktury na nieistniejącym odcinku Kamień Pomorski-Trzebiatów? Czy ministerstwo/PKP PLK dysponuje inwentaryzacją zachowanych elementów (nasypów, obiektów inżynieryjnych, przepustów, mostów)? Jak oceniane są ich parametry techniczne i nośność?

4. Czy ministerstwo rozważa etapowanie inwestycji, polegające np. na szybkim przywróceniu przejezdności i udostępnieniu podstawowej infrastruktury kolejowej, a w kolejnych etapach – rozbudowie elementów towarzyszących?

5. Czy linia 407 została zgłoszona lub może zostać zgłoszona do programów wsparcia (Kolej+, FEnIKS, KPO, regionalne programy operacyjne, inne instrumenty krajowe/UE)? Jakie działania są niezbędne, aby uzyskać dofinansowanie?

6. Czy ministerstwo przewiduje – poza programem Kolej+ – inne formy wsparcia dla samorządów zamierzających reaktywować nieczynne linie kolejowe o znaczeniu turystyczno-społecznym (np. dedykowane instrumenty dla regionów turystycznych, fundusze środowiskowe)?

7. Czy linia 407 jest rozpatrywana w kontekście integracji z linią 402 (Goleniów-Koszalin) oraz z innymi projektami kolejowymi w regionie (np. rewitalizacją linii 420), tak aby powstała spójna, ponadlokalna sieć transportu szynowego na Pomorzu Zachodnim?

8. Czy ministerstwo prowadzi lub planuje dialog z gminami i powiatami położonymi przy linii 407 (m.in. Kamień Pomorski, Trzebiatów, Karnice, Rewal) oraz z województwem zachodniopomorskim w sprawie modelu finansowania infrastruktury pasażerskiej (perony, parkingi P+R/B+R, systemy informacji pasażerskiej, węzły przesiadkowe) i organizacji przyszłych przewozów?

9. Jakie środki finansowe Ministerstwo Infrastruktury planowało i uruchomiło w latach 2019–2025 oraz planuje w latach 2026–2030 na odbudowę/modernizację nieczynnych linii kolejowych w województwie zachodniopomorskim – w tym linii 407? Proszę o przedstawienie odpowiedzi w formie tabeli z rozbiciem na poszczególne lata i źródła finansowania (m.in. budżet państwa/MI, program Kolej+, FEnIKS, KPO, środki obronne MON, programy regionalne RPO, inne instrumenty krajowe/UE) oraz z wyszczególnieniem: nazwy linii/odcinka, długości (km), kwoty (PLN), statusu (planowana/w realizacji/zakończona), stadium dokumentacji (STEŚ, PFU, projekt budowlany), terminu realizacji (rok–rok). Dodatkowo proszę – o ile ministerstwo dysponuje takimi danymi – o wskazanie średniej kwoty wsparcia na 1 km linii oraz wsparcia w przeliczeniu na mieszkańca regionu.

10. Czy ministerstwo analizuje rolę linii 407 (wraz z linią 402) jako potencjalnego korytarza ewakuacyjnego lub logistycznego w sytuacjach kryzysowych (np. masowa ewakuacja turystów z pasa nadmorskiego, zdarzenia klimatyczne)?

11. Czy ministerstwo analizowało porównawczo koszty i efekty inwestowania w reaktywację linii 407 w zestawieniu z rozbudową/utrzymaniem dróg w pasie nadmorskim (w tym koszty zewnętrzne transportu drogowego: emisje, korki, wypadki)?

12. Czy ministerstwo rozważa wykorzystanie doświadczeń i „dobrych praktyk” województwa dolnośląskiego (reaktywacje linii regionalnych) przy projektowaniu instrumentów wsparcia dla Pomorza Zachodniego? Jeżeli tak – jakie konkretne działania są planowane i w jakim horyzoncie czasowym?

Artur Łącki
Poseł na Sejm RP