Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji przepisów dotyczących rent rolniczych i związanych z nimi świadczeń

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z trwającymi wieloaspektowymi zmianami przepisów dotyczących systemu rentowo-emerytalnego rolników uprzejmie proszę o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań legislacyjnych w zakresie rent rolniczych, dostosowanych do oczekiwań środowiska rolniczego oraz najnowszych regulacji prawnych obowiązujących od początku 2025 roku.

1. Postulaty samorządu rolniczego
Krajowa Rada Izb Rolniczych wskazuje na konieczność reform, m.in.: wprowadzenia możliwości sumowania stażu składkowego w ZUS i KRUS dla rolników dwuzawodowych, wyrównania wysokości renty rolniczej do co najmniej 100% podstawowej emerytury ZUS oraz dopuszczenia zaliczenia okresów nauki w szkołach rolniczych jako składkowych.

2. Zachowanie prawa do renty dla rencistów prowadzących gospodarstwo
Samorząd rolniczy postuluje, by renta rolnicza nie była zawieszana, gdy małżonek rencisty przeszedł na emeryturę, a drugi współmałżonek nadal prowadzi gospodarstwo. Obecne przepisy często skutkują zawieszeniem części uzupełniającej renty rolniczej.

3. Zmiany dotyczące renty rodzinnej
Od 1 lipca 2025 r. wdowy i wdowcy ubezpieczeni w KRUS będą mogli pobierać rentę rodzinną równocześnie z własną emeryturą lub rentą z powodu niezdolności do pracy bez konieczności zaprzestania prowadzenia gospodarstwa – przy ograniczeniu łącznej kwoty świadczeń do trzykrotności najniższej emerytury (czyli 5 636,73 zł brutto w 2025 r.).

4. Waloryzacja rent rolniczych
W marcu 2025 r. wszystkie renty rolnicze i emerytury zostały zwaloryzowane o 5,5 % automatycznie, bez konieczności składania wniosku. Podstawowa renta rolnicza po waloryzacji wyniosła dla osób z 25-letnim stażem ok. 1 995,40 zł brutto.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Czy ministerstwo planuje przyjąć ustawowe rozwiązania umożliwiające sumowanie lat składkowych w ZUS i KRUS osobom pracującym w obu systemach?

2. Czy jest planowane wyrównanie renty rolniczej do wysokości najniższej emerytury pracowniczej (tj. zapewnienie minimalnego świadczenia na poziomie 100 % emerytury ZUS)?

3. Czy resort rozważa możliwość zaliczania okresów edukacji w szkołach rolniczych jako składkowych do naliczania renty?

4. Jakie są plany dotyczące rozwiązania problemu rencistów, których renta ulega zawieszeniu w wyniku prowadzenia gospodarstwa przez małżonka – np. przy zachowaniu części uzupełniającej świadczenia?

5. Czy ministerstwo przewiduje dalsze zmiany w zakresie zbiegów świadczeń (renta rodzinna + własna renta/emerytura) po 1 stycznia 2027 r., gdy udział drugiego świadczenia wzrośnie z 15% do 25%?

6. Czy są planowane rozwiązania dotyczące osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, np. rozszerzenie dodatków i świadczeń rehabilitacyjnych dla rencistów KRUS?

7. Czy resort zamierza uprościć proces orzeczniczy w KRUS – na przykład zastąpić osobiste badania analizą dokumentacji medycznej, co postulowane jest w odniesieniu do renty z tytułu niezdolności do pracy?