Interpelacja w sprawie kontrowersji związanych z listą lektur szkolnych

Szanowna Pani Minister,

w ostatnich tygodniach opinia publiczna żywo dyskutuje o planowanych zmianach w liście lektur szkolnych, które mają wejść w życie od września 2025 r. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Edukacji Narodowej podstawa programowa ma zostać zredukowana o ok. 20%, co obejmie również istotne ograniczenie liczby obowiązkowych lektur. W przypadku klas VII–VIII szkoły podstawowej w kanonie mają pozostać jedynie trzy pozycje: „Balladyna“, „Dziady“ cz. II oraz „Kamienie na szaniec“. Z listy obowiązkowej mają zniknąć m.in. „Quo vadis“ czy „Zemsta“.

Zmiany te wywołały liczne kontrowersje. Część nauczycieli, literaturoznawców i rodziców wskazuje, że drastyczne okrojenie kanonu lektur może obniżyć poziom wykształcenia literackiego młodzieży, utrudnić kształtowanie wrażliwości kulturowej oraz zmniejszyć zainteresowanie czytaniem. Zwraca się również uwagę na konieczność konsultowania zmian z praktykami nauczania i środowiskiem naukowym oraz na ryzyko upolitycznienia doboru lektur.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie są szczegółowe przesłanki merytoryczne dla tak daleko idącej redukcji listy lektur obowiązkowych w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych?

2. Czy ministerstwo przeprowadziło analizy wpływu tych zmian na poziom kompetencji czytelniczych i humanistycznych uczniów?

3. W jaki sposób w procesie przygotowania reformy uwzględniono opinie nauczycieli, literaturoznawców, bibliotekarzy i przedstawicieli środowisk twórczych?

4. Czy jest rozważane wprowadzenie szerszej listy lektur uzupełniających, z której szkoły mogłyby samodzielnie wybierać pozycje dostosowane do specyfiki uczniów?

5. Czy jest planowany monitoring efektów reformy po jej wprowadzeniu, w tym badanie wpływu zmian na zainteresowanie literaturą wśród młodzieży?

Z poważaniem

Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej