Interpelacja w sprawie opieszałości rządu w zakresie kluczowych reform planistycznych i legislacyjnych w zakresie systemowego uwzględniania retencji wodnej oraz specjalnych stref rolniczych w dokumentach planistycznych

Szanowny Panie Ministrze,

w obliczu postępujących zmian klimatycznych, katastrofalnych skutków susz i powodzi oraz rosnących wyzwań dla rolnictwa i gospodarki wodnej z najwyższym niepokojem odnotowuję opieszałość rządu w zakresie kluczowych reform planistycznych i legislacyjnych.

W ostatnich dniach Wielkopolska Izba Rolnicza zwróciła się do Pana Ministra z apelem o systemowe uwzględnianie retencji wodnej w dokumentach planistycznych – takich jak studia uwarunkowań i kierunki zagospodarowania przestrzennego, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a także decyzje o warunkach zabudowy. Postulat ten, zgłaszany już od wielu lat przez środowiska eksperckie i rolnicze, wciąż nie znalazł odzwierciedlenia w przepisach ogólnych ani w praktyce administracyjnej.

Retencja wody – zarówno krajobrazowa, jak i techniczna – powinna stać się jednym z filarów zintegrowanego planowania przestrzennego, szczególnie na obszarach wiejskich i rolniczych. Pominięcie tej kwestii w planach gmin i decyzjach lokalizacyjnych skutkuje degradacją zasobów wodnych, brakiem odporności na ekstremalne zjawiska pogodowe oraz utratą potencjału produkcji rolniczej.

Tymczasem w Sejmie – już w maju 2024 roku – złożono projekt ustawy o specjalnych strefach rolniczych (druk nr 772), który zawiera nowatorskie i systemowe rozwiązania, pozwalające m.in. na:

• przyspieszenie procedur lokalizacyjnych dla inwestycji rolniczych, niezależnie od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
• wprowadzenie możliwości szybszego tworzenia infrastruktury rolno-przetwórczej,
• powiązanie działań inwestycyjnych z lokalnym studium i zgodą rady gminy,
• koncentrację rozwoju gospodarczego rolnictwa w wyznaczonych strefach, z udziałem samych rolników i KOWR,
• a także elastyczne regulacje dotyczące gospodarowania gruntami publicznymi.

Projekt ten był wspólną inicjatywą posłów Wolnych Republikanów oraz Prawa i Sprawiedliwości i miał poparcie merytoryczne środowisk rolniczych i przetwórczych. Do dziś jednak pozostaje w sejmowej „zamrażarce“, bez jakiegokolwiek uzasadnienia i bez przekazania do pierwszego czytania. Stanowi to wyraźny dowód ignorowania nie tylko inicjatyw poselskich, ale i głosu polskiej wsi oraz samorządów gminnych.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy i kiedy planowane jest wprowadzenie przepisów zobowiązujących do uwzględniania retencji wodnej w dokumentach planistycznych, o co apeluje m.in. Wielkopolska Izba Rolnicza?
2. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi obecnie jakiekolwiek analizy lub prace nad reformą planowania przestrzennego, które w sposób systemowy ujęłyby adaptację do zmian klimatu i ochronę zasobów wodnych?
3. Jakie są przyczyny zatrzymania prac nad projektem ustawy o specjalnych strefach rolniczych (druk nr 772) złożonym 22 maja 2024 roku? Dlaczego projekt nie został skierowany do pierwszego czytania mimo formalnych przesłanek oraz wsparcia środowisk rolniczych?
4. Czy rząd zamierza kontynuować ten projekt w obecnej kadencji? Jeśli nie – czy przewiduje przygotowanie własnego rozwiązania o podobnym zakresie i funkcji?
5. Czy ministerstwo widzi możliwość połączenia inicjatywy specjalnych stref rolniczych z postulatem obowiązkowego uwzględniania retencji w decyzjach planistycznych, np. przez wytyczne lub obligatoryjne opinie Wód Polskich?
6. Kiedy zostaną udostępnione założenia nowej polityki przestrzennej państwa uwzględniające realia klimatyczne, bezpieczeństwo wodne oraz ochronę rolnictwa?