Interpelacja w sprawie ujednolicenia stanowiska w zakresie interpretacji przepisu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczącego zbycia nieruchomości rolnych nabywanych od osób bliskich przed upływem 5 lat

Szanowny Panie Ministrze,

celem nowelizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z 2019 r. było ułatwienie obrotu gruntami rolnymi tym nabywcom, którzy weszli w posiadanie nieruchomości rolnych w drodze dziedziczenia. W przywołanych przepisach ustawodawca umożliwił zbycie odziedziczonej nieruchomości rolnej przed upływem 5 lat. Pomimo, że przepis ten jest obowiązującym prawem, KOWR powołując się na przepis art. 2b ust. 3 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, stoi na stanowisku, iż zbycie nieruchomości lub oddanie jej w posiadanie innym podmiotom przed upływem 5 lat wymaga wcześniejszej zgody generalnego dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, która udzielana jest na podstawie złożonego przez właściciela nieruchomości wniosku.

Na błędną interpretację przepisów wskazuje znaczna część przedstawicieli doktryny oraz NSA w wyroku o sygnaturze sprawy: I OSK 1105/22, jak również np. WSA w Warszawie, który uznał, że osoba bliska zbywcy nie jest związana zakazem zbycia i oddania w posiadanie nieruchomości rolnej przez 5 lat.

Po wejściu w życie nowelizacji z 2023 r. przepis art. 2b ust. 1 lit. a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego zachował swoje dotychczasowe brzmienie: Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości zbywanej lub oddawanej osobie bliskiej (…) jednak w art. 2b ust. 4 pkt 7 ustawy zostało dodane nowe wyłączenie, zgodnie z którym: Przepisów ust.1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości nabywanej w okresie od 30 kwietnia 2016 r. do 25 czerwca 2019 r. od osoby bliskiej. W uzasadnieniu do projektu zmian przepisów ustawy została zawarta ocena potwierdzająca stanowisko przedstawiane przez KOWR.

11 kwietnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło zagadnienie prawne dotyczące interpretacji przepisów: Czy na zbycie nieruchomości rolnej nabytej wcześniej od osoby bliskiej wymagana jest zgoda dyrektora generalnego KOWR, jeżeli od nabycia nie upłynęło 5 lat.

Biorąc pod uwagę powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe zagadnienia:

1. Jaki wpływ ma dodanie przepisu art. 2b ust. 4 pkt 7, w sytuacji gdy art. 2b ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, z którego można wywieźć, że osoba bliska nie jest związana obowiązkami, o których mowa w art. 2b ust. 1 i 2, nie uległ zmianie?
2. Czy, w sytuacji gdy interpretacja przepisów w wydanej przez Sąd Najwyższy uchwale będzie zgodna z doktryną i dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, zmianie ulegnie dotychczasowe stanowisko Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa oraz ministerstwa rolnictwa?

Łączę wyrazy szacunku