Interpelacja w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z ustawą z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach, Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie przyznawany jest osobom, które pozostają w związku małżeńskim od co najmniej 50 lat. Wniosek o nadanie medalu składany jest za pośrednictwem urzędu stanu cywilnego, a następnie przekazywany do właściwego wojewody i dalej do Kancelarii Prezydenta RP.

W ostatnim czasie coraz liczniej napływają głosy zaniepokojonych obywateli, wskazujące na znaczne opóźnienia w rozpatrywaniu tych wniosków. W wielu przypadkach oczekiwanie na przyznanie i wręczenie odznaczenia trwa nawet kilkanaście miesięcy. Biorąc pod uwagę wiek i stan zdrowia wnioskodawców, tak długi czas procedowania może prowadzić do sytuacji, w których małżonkowie nie doczekują momentu uhonorowania.

To ogromnie smutne i niesprawiedliwe, gdy wieloletni trud wspólnego życia, budowania rodziny i troski o kolejne pokolenia nie zostaje uhonorowany za życia jubilatów. Niestety, zdarzają się przypadki, w których jedno z małżonków odchodzi wkrótce po złożeniu wniosku, zanim państwo zdąży zareagować. Trudno zaakceptować sytuację, w której tak doniosły symbol uznania dociera do adresatów z opóźnieniem, często już tylko w formie wspomnienia.

Dodatkowo, opóźnienia w procedurze podważają zaufanie obywateli do sprawności instytucji publicznych i ich zdolności do realizowania działań o symbolicznym, ale wysokim znaczeniu społecznym. W dobie cyfryzacji i nowoczesnych kanałów komunikacji trudno zrozumieć, dlaczego tak prosty wniosek wymaga wielomiesięcznej procedury administracyjnej, zwłaszcza że chodzi o osoby w zaawansowanym wieku, często wymagające empatycznego podejścia i pilnych decyzji.

Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie to nie tylko odznaczenie państwowe. Dla wielu osób stanowi on potwierdzenie wspólnej historii, szacunku i trwałości wartości rodzinnych. Uroczystość jego wręczenia to często jedno z ostatnich ważnych wydarzeń w życiu tych osób. Dlatego tak istotne jest, by odbywała się ona w sposób godny, punktualny i adekwatny do wagi jubileuszu.

Mając powyższe na uwadze zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie są aktualne średnie terminy oczekiwania na rozpatrzenie wniosków o nadanie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie w poszczególnych województwach?

2. Czy ministerstwo planuje zmiany proceduralne, których celem byłoby skrócenie czasu oczekiwania na przyznanie odznaczenia?

3. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego przyspieszone procedowanie wniosków w przypadkach szczególnych, np. z uwagi na zły stan zdrowia jednego z małżonków?

4. Czy podejmowane są działania zmierzające do usprawnienia komunikacji i wymiany dokumentów między urzędami stanu cywilnego, urzędami wojewódzkimi a Kancelarią Prezydenta RP?

5. Czy istnieje możliwość wprowadzenia obowiązku wydawania przez urzędy stanu cywilnego dyplomów gratulacyjnych z okazji 50-lecia pożycia małżeńskiego – niezależnie od procedury nadania medalu – w celu uhonorowania jubilatów w terminie bliższym daty jubileuszu?

Uważam, że obowiązkiem instytucji publicznych jest dołożenie wszelkich starań, aby procedura przyznawania Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie była nie tylko sprawna, ale i wrażliwa na sytuację życiową obywateli. Nie chodzi tu o masowe, administracyjne działanie – lecz o okazanie szacunku ludziom, którzy przez dziesięciolecia stanowili fundament naszych wspólnot lokalnych i narodowych.

Z wyrazami szacunku

Iwona Krawczyk
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej