Interpelacja w sprawie podstawy prawnej i praktyki żądania przez ARiMR przedstawiania przez rolników tytułów prawnych do gruntów

Szanowny Panie Ministrze!

Do mojego biura poselskiego zwrócili się rolnicy, wskazując, że w ostatnim czasie pracownicy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wzywają ich do okazania dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów zgłoszonych do płatności bezpośrednich, ekoschematów lub działań rolno-środowiskowo-klimatycznych. Dotyczy to także działek, do których rolnicy posiadają tytuł prawny wynikający z ustnej umowy dzierżawy, uznawanej do tej pory za wystarczającą na podstawie orzecznictwa sądów administracyjnych oraz praktyki samej agencji.

ARiMR wymaga, aby w takich przypadkach strony sporządziły i złożyły oświadczenie potwierdzające zawarcie ustnej umowy dzierżawy. Nie opracowano jednak jednolitych formularzy czy wzorów takiego oświadczenia, co wywołuje niepewność prawną oraz chaos dokumentacyjny.

Jednocześnie rolnicy sygnalizują poważne obawy dotyczące ochrony danych zawartych w umowach dzierżawy. Pracownicy agencji mogą bowiem uzyskać dostęp do informacji o wysokości czynszu dzierżawnego – co w połączeniu z lokalnymi uwarunkowaniami może prowadzić do nieuczciwej konkurencji i nieautoryzowanego przekazywania informacji osobom trzecim. Przykładowo, w sytuacji gdy pracownik zapozna się z umową opiewającą na 1000 zł/ha, może dojść do wywierania presji na właściciela gruntu w celu zmiany dzierżawcy oferującego wyższą stawkę (np. 1200 zł/ha).

Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na podstawie jakich konkretnie przepisów prawa Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa żąda przedstawienia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gruntów, w tym do działek o powierzchni przekraczającej 1 ha?
2. Czy ustna umowa dzierżawy, jako forma dopuszczona przepisami Kodeksu cywilnego i wielokrotnie akceptowana przez sądy administracyjne oraz samą ARiMR, może być wystarczającym potwierdzeniem tytułu prawnego, bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń stron?
3. Dlaczego agencja nie opracowała jednolitych formularzy oświadczeń dotyczących ustnych umów dzierżawy, skoro wymaga ich od beneficjentów?
4. Jakie środki ochrony danych osobowych stosuje ARiMR, aby zapobiec nieautoryzowanemu wykorzystaniu lub przekazywaniu informacji zawartych w prywatnych umowach dzierżawy, zwłaszcza w zakresie kwot czynszu?
5. Czy agencja rozważa przyjęcie uproszczonej formy potwierdzania tytułu prawnego w postaci oświadczenia: „Posiadam tytuł prawny do gruntu”, bez obowiązku przedstawiania pełnych umów cywilnoprawnych?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos