Interpelacja w sprawie zmiany zasad poboru opłaty uzdrowiskowej przez gminy uzdrowiskowe

Szanowna Pani Minister,

gminy uzdrowiskowe odgrywają istotną rolę w polskim systemie ochrony zdrowia oraz w rozwoju turystyki leczniczej. Pełnią one funkcję prozdrowotną o znaczeniu ogólnokrajowym, wspierając system opieki zdrowotnej poprzez świadczenie usług leczenia uzdrowiskowego oraz realizację działań profilaktycznych. Dzięki temu przyczyniają się do poprawy stanu zdrowia społeczeństwa i odciążenia systemu ochrony zdrowia.

Obowiązujące obecnie przepisy – w szczególności dotyczące opłaty uzdrowiskowej – nie odpowiadają ani na realne potrzeby gmin uzdrowiskowych, ani na zmieniające się trendy w turystyce i lecznictwie. Ich dochody nie rosną proporcjonalnie do dynamicznie wzrastających kosztów, jakie ponoszą w związku z utrzymaniem infrastruktury oraz realizacją obowiązków ustawowych na obszarze uzdrowiskowym. W praktyce przekłada się to na trudności finansowe, szczególnie w zakresie zachowania i rozwoju infrastruktury miejskiej oraz leczniczo-turystycznej.

Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, gminy uzdrowiskowe są uprawnione do pobierania opłaty uzdrowiskowej, która stanowi jedno ze źródeł ich dochodów. Obecnie, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłatę uzdrowiskową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach o statusie uzdrowiska.

Gminy uzdrowiskowe wnioskują o zmianę ustawową, która umożliwiłaby pobieranie opłaty uzdrowiskowej już od pierwszego dnia pobytu na terenie uzdrowiska – niezależnie od długości pobytu. Taka zmiana pozwoliłaby na objęcie opłatą rosnącej grupy turystów jednodniowych, którzy – jak pokazują dane i trendy – stanowią coraz większy odsetek odwiedzających.

Przykładem szczególnie obrazującym skalę problemu jest miasto Świnoujście. Po otwarciu tunelu pod Świną w czerwcu 2023 roku, ruch turystyczny wzrósł znacząco – od tego czasu do końca czerwca 2025 roku tunelem przejechało już ponad 9,5 miliona pojazdów, przy średniej dobowej 16 910. W miesiącach letnich (lipiec–sierpień 2024 r.) ruch przekroczył 500 000 pojazdów miesięcznie. Wzrost liczby odwiedzających, w tym dużej grupy mieszkańców przygranicznych niemieckich miejscowości, znacząco zwiększa obciążenie miejskiej i uzdrowiskowej infrastruktury Świnoujścia.

Warto zauważyć, że po niemieckiej stronie wyspy Uznam obowiązuje tzw. kurtaxe – opłata uzdrowiskowa, którą uiszcza się również za jednodniowy pobyt. Jest ona pobierana m.in. poprzez specjalne automaty zlokalizowane przy promenadzie czy punkty informacji turystycznej. Brak dowodu uiszczenia tej opłaty skutkuje nałożeniem mandatu. Mieszkańcy Świnoujścia oczekują podobnych, symetrycznych rozwiązań po stronie polskiej.

Wprowadzenie proponowanej zmiany ustawowej zwiększyłoby nie tylko wpływy z opłaty uzdrowiskowej do budżetu gmin uzdrowiskowych, ale również wysokość dotacji z budżetu państwa na podstawie art. 49 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych. Zgodnie z tym przepisem, gmina uzdrowiskowa otrzymuje dotację w wysokości równej wpływom z tytułu opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku poprzedzającym rok bazowy w rozumieniu ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Gminy uzdrowiskowe realizując obecnie bardzo „trudne“ budżety samorządowe, chcąc zachować dotychczasowy, wysoki standard uzdrowiska – wymagają zwiększonych wpływów budżetowych, zarówno na inwestycje infrastrukturalne, jak również wyższych nakładów na utrzymanie standardu istniejącej infrastruktury miejsko-uzdrowiskowej.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje podjąć działania legislacyjne mające na celu zmianę zasad poboru opłaty uzdrowiskowej, w szczególności poprzez umożliwienie jej pobierania już od pierwszego dnia pobytu?
2. Czy ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe lub systemowe dla gmin uzdrowiskowych w celu kompensacji zwiększonych kosztów utrzymania infrastruktury i realizacji zadań publicznych wynikających z rosnącego ruchu turystycznego?

Z wyrazami szacunku

Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm RP