Interpelacja w sprawie podjęcia działań legislacyjnych i organizacyjnych umożliwiających utworzenie na terenie ogólnodostępnych aptek punktów poradnictwa dla uzależnionych od nikotyny

Szanowna Pani Minister!

Do mojego biura poselskiego zwrócili się farmaceuci, podnosząc kwestię utworzenia w ogólnodostępnych aptekach punktów poradnictwa dla uzależnionych od nikotyny. Jak wskazują, jako najbardziej dostępni pracownicy ochrony zdrowia, farmaceuci są w stanie skutecznie wspierać pacjentów w walce z uzależnieniem od palenia tytoniu. Apteki wykazały już swoją skuteczność i gotowość do świadczenia usług prozdrowotnych w trakcie pandemii COVID-19, wykonując szczepienia i edukując pacjentów w zakresie profilaktyki.

Z powodu chorób wywołanych paleniem rocznie umiera 70 tys. Polaków. Szacuje się, że palenie tytoniu odpowiada za co piąty zgon w kraju. Oprócz cierpienia pacjentów i ich rodzin, nałóg generuje również olbrzymie koszty dla systemu ochrony zdrowia i gospodarki – według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego całkowite koszty ekonomiczne związane z paleniem sięgają ponad 30 miliardów złotych rocznie.

W bieżącym 2025 roku Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie sfinansował i udostępnił szkolenie z zakresu pomocy osobom palącym dla farmaceutów, co stanowi istotny krok w kierunku rozwijania kompetencji zawodowych w tym zakresie. Mimo to brak ram prawnych i finansowych obecnie uniemożliwia wykorzystanie tych kwalifikacji w praktyce aptecznej – nie istnieją przepisy pozwalające na formalne utworzenie takich punktów w aptekach ani mechanizmy ich finansowania. Rozwój usług antynikotynowych w aptekach zdaje się być racjonalną inwestycją w zdrowie publiczne, mogącą przyczynić się do zmniejszenia liczby przedwczesnych zgonów oraz odciążenia systemu ochrony zdrowia.

Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak Pani Minister ustosunkuje się do podniesionej kwestii?
2. Czy istnieje możliwość podjęcia działań legislacyjnych i organizacyjnych umożliwiających utworzenie na terenie aptek ogólnodostępnych – jako placówek ochrony zdrowia – punktów poradnictwa i wsparcia dla osób uzależnionych od nikotyny?
3. Jeśli tak, to czy istnieje możliwość:

   - opracowania standardów takich świadczeń we współpracy z samorządem zawodu farmaceuty oraz ekspertami zdrowia publicznego;
   - włączenia aptek i farmaceutów do Narodowego Programu Zdrowia i programów profilaktyki uzależnień jako pełnoprawnych realizatorów świadczeń z zakresu walki z nikotynizmem;
   - rozważenia finansowania tych działań ze środków publicznych – tak jak ma to miejsce w przypadku szczepień?

   Jeśli zaś nie, co stoi temu na przeszkodzie?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos