Interpelacja w sprawie możliwości uwzględnienia sytuacji niezawinionych w kontekście zgłoszenia nabycia spadku w terminie określonym w ustawie o podatku od spadków i darowizn

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego wpłynęło zgłoszenie obywatela, który zwraca uwagę na istotny – jego zdaniem – problem praktyczny i legislacyjny wynikający z obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, a w szczególności z art. 4a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 tej ustawy.

Zgodnie z tym przepisem zwolnienie z podatku od spadków dla osób najbliższych uzależnione jest od spełnienia obowiązku zgłoszenia nabycia spadku naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Zgłaszający podnosi, że literalne stosowanie tego przepisu – bez możliwości uwzględnienia sytuacji wyjątkowych, takich jak ciężka choroba psychiczna czy okoliczności wyłączające winę po stronie spadkobiercy – może prowadzić do powstania poważnych konsekwencji finansowych wobec osób, które nie miały realnej możliwości działania w przewidzianym terminie.

Wskazuje przy tym, że taka interpretacja może budzić wątpliwości co do zgodności z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasadą lojalności państwa wobec obywatela, zasadą równości wobec prawa (art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), jak również zasadą poprawnej legislacji, wywodzoną z art. 2 Konstytucji.

Obywatel wyraża przekonanie, że ustawodawca powinien przewidzieć możliwość zindywidualizowanego podejścia w przypadku osób, które w sposób niezawiniony uchybiły terminowi, na przykład z powodu udokumentowanej choroby lub innej nadzwyczajnej sytuacji życiowej.

W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na pytanie:

Czy Ministerstwo Finansów dostrzega możliwość dokonania przeglądu obowiązujących przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, w celu ewentualnego uzupełnienia ich o mechanizm umożliwiający uwzględnienie przyczyn niezawinionych, uniemożliwiających zachowanie terminu do zgłoszenia nabycia spadku, w szczególności w przypadkach udokumentowanej choroby lub innych wyjątkowych okoliczności życiowych?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP