Interpelacja w sprawie utworzenia nowego województwa z siedzibą w Bielsku-Białej w świetle uchwały nr XIII/285/2025 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 11 czerwca 2025 r.

Szanowny Panie Ministrze!

Do mojego biura poselskiego wpłynęła uchwała nr XIII/285/2025 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 11 czerwca 2025 roku w sprawie przyjęcia apelu do uprawnionych organów Rzeczypospolitej Polskiej, organów samorządu terytorialnego oraz wszystkich parlamentarzystów z regionu o zajęcie się i podjęcie działań na rzecz utworzenia nowego województwa oraz sejmiku województwa z siedzibą w Bielsku-Białej. W uchwale Rada Miejska przyjęła apel w sprawie utworzenia nowego województwa oraz sejmiku województwa z siedzibą w Bielsku-Białej. W jego treści Rada Miejska zwraca się do najwyższych organów władzy państwowej, władz samorządowych oraz parlamentarzystów o poparcie inicjatywy utworzenia nowego województwa, które obejmowałoby południową część obecnego województwa śląskiego, w tym Bielsko-Białą oraz powiaty bielski, cieszyński i żywiecki.

W szczególności postulowane jest, aby siedziba wojewody oraz sejmiku województwa znajdowała się w Bielsku-Białej. Radni podkreślają, że obecny podział administracyjny, który obowiązuje od 1999 roku, nie uwzględnia historycznych, kulturowych i funkcjonalnych uwarunkowań południowej części województwa śląskiego. Tereny te różnią się od północnej części województwa – w szczególności od konurbacji górnośląskiej – nie tylko pod względem tożsamości kulturowej, ale także struktury gospodarczej, społecznej i przestrzennej. Jak wskazano w apelu, mieszkańcy regionu od ponad 25 lat wyrażają niezadowolenie z powodu marginalizacji ich potrzeb i pomijania ich głosu w procesach decyzyjnych na poziomie województwa.

Subregion południowy, mimo znaczącego potencjału gospodarczego, naukowego, turystycznego i społecznego, nie otrzymuje adekwatnego wsparcia z poziomu województwa, a decyzje kluczowe dla jego rozwoju podejmowane są w Katowicach – często bez uwzględnienia lokalnej specyfiki i potrzeb. Szeroko opisano argumenty przemawiające za koniecznością utworzenia nowego województwa.

Podniesiono m.in. brak wpływu mieszkańców regionu na kształtowanie polityki województwa śląskiego, niewystarczające nakłady inwestycyjne kierowane do subregionu południowego, konieczność odbudowania poczucia podmiotowości i sprawczości lokalnych wspólnot, potrzebę budowania tożsamości regionalnej i wzmocnienia samorządności lokalnej. Zaznaczono również, że w przeszłości region ten tworzył samodzielną jednostkę administracyjną – województwo bielskie – co stanowi dodatkowy argument przemawiający za przywróceniem mu takiego statusu. Miasto Bielsko-Biała, jako silny ośrodek administracyjny, gospodarczy, edukacyjny i kulturalny, ma zdolność do pełnienia funkcji stolicy województwa. Rada Miejska podkreśla, że apel ma charakter ponadpolityczny i odzwierciedla wolę szerokiego grona mieszkańców południowego Podbeskidzia. Wskazuje także na konieczność wszczęcia przez organy państwowe procedur formalnych oraz przeprowadzenia konsultacji społecznych, które mogłyby doprowadzić do realnej zmiany obecnego podziału administracyjnego.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. W związku z apelem Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 11 czerwca 2025 r. oraz zawartymi w nim argumentami, jak ministerstwo odnosi się do potrzeby podjęcia prac analitycznych i koncepcyjnych dotyczących utworzenia nowego województwa z siedzibą w Bielsku-Białej?

2. Jakie są plany ministerstwa dotyczące organizacji konsultacji społecznych z mieszkańcami i samorządowcami Podbeskidzia, którzy zgłaszają postulaty zmiany podziału administracyjnego?

3. W jaki sposób ministerstwo analizuje dotychczasowe postulaty i apele samorządów oraz mieszkańców południowej części województwa śląskiego o powołanie nowej jednostki wojewódzkiej? Jakie wnioski wyciągnięto z tych analiz?

4. Jakie dokumenty, takie jak apele, stanowiska lub inne oficjalne sygnały dotyczące powołania nowego województwa z siedzibą w Bielsku-Białej, wpłynęły dotychczas do ministerstwa? Jakie działania zostały lub zostaną podjęte w odpowiedzi na te sygnały?

5. Czy ministerstwo podziela opinię, że obecny model zarządzania województwem śląskim nie zapewnia wystarczającej reprezentacji interesów subregionu południowego, zwłaszcza miasta Bielsko-Biała oraz powiatów ościennych? Proszę o odniesienie się do tego zagadnienia.

6. Odnosząc się do postulatu Rady Miejskiej w Bielsku-Białej, aby proces organizacji nowego województwa i sejmiku województwa został zakończony najpóźniej do roku 2027, co miałoby umożliwić pełne przygotowanie tej jednostki administracyjnej do nowej perspektywy budżetowej Unii Europejskiej – czy ministerstwo dostrzega zasadność takiego terminu? Jakie kroki planują Państwo podjąć, aby ewentualne prace legislacyjne i organizacyjne mogły zostać zrealizowane w tym horyzoncie czasowym, biorąc pod uwagę kalendarz programowania funduszy UE?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP