Interpelacja w sprawie zaostrzenia przepisów w zakresie noszenia broni białej

Panie Ministrze,

od 31.10.2024 roku w Niemczech wprowadzono zakaz noszenia przy sobie noży o długości przewyższającej 6 cm na jarmarkach – zakaz został zawarty w tzw. pakiecie bezpieczeństwa zaproponowanym przez rząd, a przyjętym przez niemiecki parlament.

Nóż jest w Niemczech zakazany na imprezach sportowych, festynach, koncertach, wystawach i targach. W pociągach i autobusach może być przewożony tylko zamknięty, bez łatwego dostępu. W Niemczech od 2025 roku wprowadzono zakaz posiadania przy sobie noży w transporcie publicznym. Dotyczy to także noży kieszonkowych i kuchennych. Kara za złamanie przepisu to 10 000 euro. Liczba podejrzanych o przestępstwa z użyciem noża, którzy nie są obywatelami Niemiec, w zeszłym roku wyniosła 58%. Nowa niemiecka strategia przeciwdziałania nasileniu przestępstw obejmuje kampanię prewencyjną w obozach dla uchodźców. Policja odnotowała tam w ostatnich latach coraz więcej przypadków przemocy z użyciem noża. W tym samym artykule gazeta Tagesspiegel napisała, że berlińska policja w 2024 roku odnotowała 3412 przypadków ataków nożem. Jest to druga najwyższa liczba od lat, po negatywnym rekordzie z 2023 r. Stąd należy wnioskować, że zjawisko z roku na rok mogłoby się nasilać i zwiększać, jeśli nie ustanowiono by bardziej restrykcyjnego prawa.

W Polsce nie ma konkretnych przepisów regulujących kwestię posiadania i noszenia noża. Polskie prawo nie definiuje noża jako broni, chyba że zostanie użyty w taki sposób. To oznacza, że teoretycznie możemy posiadać i nosić nóż bez specjalnych ograniczeń, z wyłączeniem miejsc publicznych, takich jak szkoły, urzędy czy środki transportu publicznego, gdzie jego posiadanie może budzić obawy o bezpieczeństwo. Można zabrać nóż na camping, pod warunkiem że wykorzystujemy go jako narzędzie, a nie broń. Jednak należy zwrócić uwagę, że w praktyce wszystko zależy od konkretnej sytuacji, oceny przez funkcjonariusza Policji i późniejszego dochodzenia przed sądami. Zawsze podlega to interpretacji, czy nóż jest narzędziem, czy bronią. W Wielkiej Brytanii określono maksymalną długość ostrza noża, który można legalnie nosić bez powodu, a noże z ostrzami blokowanymi są zakazane. Prawo w Wielkiej Brytanii jest bardzo restrykcyjne i jasno określa, że nie jest dozwolone noszenie noża w miejscu publicznym. W Niemczech z kolei noszenie noża zależy od jego długości i mechanizmu otwierania – noże o długości powyżej 6 cm lub z mechanizmem jednoręcznego otwierania są nielegalne. Prawo brytyjskie określa konkretnie, co uważa za „niewłaściwy” nóż, czyli każdy z ostrzem dłuższym niż 7,62 centymetra, nóż składany, który można otworzyć jedną ręką, a także nóż o ostrzu stale wystającym lub zabezpieczonym jest nielegalny. W Japonii posiadanie noża z ostrzem dłuższym niż 6 centymetrów jest zabronione, tak jak w Niemczech.

Bezpieczeństwo jest kluczowe, dlatego w obliczu coraz większego zagrożenia, patrząc przez pryzmat napływu nielegalnych imigrantów i tego, co nasi sąsiedzi za zachodnią granicą wprowadzają w przestrzeń prawa, aby uregulować kwestie posiadania białej broni i jasnego interpretowania przepisów, to w ich ocenie może sprzyjać eliminowaniu przestępstw w tym zakresie.

Dlatego zwracam się z pytaniami:

Czy Ministerstwo Obrony Narodowej planuje zmiany w przepisach prawa w zakresie ograniczenia i surowego karania osób, które noszą przy sobie noże o długości przekraczającej 6 cm, lub zaproponuje inne propozycje dotyczące długości noży, białej broni?

Czy są plany zmiany ustawy o broni i amunicji na wzór brytyjski? Czy trwają prace w MON nad jakąkolwiek zmianą ww. ustawy w omawianym zakresie?

Czy planowana jest zmiana definicji broni, uszczegółowienie definicji broni białej oraz miejsca jej noszenia lub zakazu?

W ostatnim czasie często spotykamy informacje prasowe o używaniu nielegalnej broni - maczety, z którą wychodzą obcokrajowcy na ulicę i zagrażają bezpieczeństwu osób przebywających w ich zasięgu, takie sytuacje miały miejsce w Płocku, w czerwcu tego roku 27-latek wybił szybę sklepu maczetą i dokonał rozboju, czy w listopadzie ubiegłego roku obcokrajowiec biegał z maczetą po centralnej ulicy Starego Miasta w Płocku.

Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby w największym stopniu zabezpieczyć bezpieczeństwo bezbronnych obywateli naszego kraju?