Interpelacja w sprawie wdrażania i monitorowania zmian dotyczących prac domowych w szkołach podstawowych

Szanowna Pani Minister,

reforma dotycząca prac domowych w szkołach podstawowych, która weszła w życie 1 kwietnia 2024 r., spotkała się z szerokim zainteresowaniem społecznym. Jej założenia – zwłaszcza te dotyczące odciążenia uczniów, poprawy ich dobrostanu oraz wspierania efektywnej pracy na lekcji – zyskały uznanie wielu rodziców i nauczycieli. Równocześnie jednak pojawiły się liczne głosy krytyczne, zwracające uwagę na niejasności interpretacyjne, trudności organizacyjne, a także brak wystarczającego wsparcia ze strony instytucji odpowiedzialnych za wdrożenie reformy.

Z troską o rzetelność i skuteczność wprowadzonych rozwiązań – oraz o spójność systemu edukacji – uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Wdrożenie reformy i działania organizacyjne

1. Jakie działania informacyjne i organizacyjne zostały podjęte przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia?
2. W jaki sposób ministerstwo zapewniło szkołom wsparcie w zakresie interpretacji i stosowania przepisów? Jaką rolę w tym zakresie odegrały kuratoria, organy prowadzące, ośrodki doskonalenia i inne instytucje?
3. Jakie formy wsparcia uczniów – szczególnie w zakresie rozwijania samodzielnej nauki – zostały przez ministerstwo zarekomendowane, sfinansowane lub udostępnione szkołom po 1 kwietnia 2024 r.?
4. Jakie działania informacyjne lub komunikacyjne skierowane do rodziców i opiekunów zostały podjęte przez resort w związku z reformą?
5. Jakie przykłady dobrych praktyk w zakresie nowych zasad pracy domowej zostały zidentyfikowane, promowane lub udostępnione szkołom?
6. W jaki sposób ministerstwo monitoruje stosowanie nowych zasad zadawania i oceniania prac domowych w szkołach podstawowych?

Praktyki szkolne i kontrola zgodności z przepisami

1. Jak ministerstwo ocenia skalę przestrzegania zakazu zadawania pisemnych i praktyczno-technicznych prac domowych przez nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej?
2. Czy odnotowano przypadki zastępowania prac domowych innymi zobowiązaniami wobec uczniów (np. zadaniami do wykonania z rodzicami, przynoszonymi pracami manualnymi)? Jakie stanowisko zajmuje resort wobec takich praktyk?
3. Jak ministerstwo ocenia realne ograniczenie obowiązku zadawania prac domowych w klasach IV–VIII?
4. W jakim stopniu zrezygnowano z oceniania prac domowych stopniami w klasach IV–VIII? Jakie dane posiada ministerstwo w tym zakresie?
5. Jakie wskazówki przekazano nauczycielom edukacji wczesnoszkolnej odnośnie do dopuszczalnych ćwiczeń motoryki małej, które mogą być zadawane jako forma pracy domowej?

Efekty reformy dla uczniów i rodziców

1. Jak ministerstwo analizuje wpływ reformy na uczniów – zarówno w wymiarze edukacyjnym, jak i psychospołecznym – w klasach I–III oraz IV–VIII?
2. Jakie pozytywne i negatywne reakcje ze strony uczniów i rodziców zostały zidentyfikowane lub zgłoszone do ministerstwa?
3. Jakie działania wsparciowe zostały podjęte w odpowiedzi na ewentualne trudności wynikające z reformy?

Wpływ na funkcjonowanie szkół

1. Jakie obserwacje dotyczące wpływu reformy na organizację pracy szkół posiada ministerstwo – m.in. w zakresie planowania zajęć, współpracy między nauczycielami, napięć w zespołach pedagogicznych, czy zwiększonego obciążenia pracą?
2. W jaki sposób zmieniły się – w ocenie resortu – relacje między szkołami a rodzicami w związku z wdrożeniem nowych przepisów?
3. W jakim stopniu aktualne obowiązki dokumentacyjne i nadzorcze są dostosowane do nowych zasad dotyczących prac domowych?

Wnioski i rekomendacje

1. Jakie potrzeby zostały zidentyfikowane w szkołach w związku z wdrażaniem reformy? W jaki sposób ministerstwo na nie odpowiedziało?
2. Jakie formy wsparcia – takie jak szkolenia, materiały interpretacyjne, konsultacje z nadzorem pedagogicznym czy spotkania informacyjne – zostały udostępnione nauczycielom i dyrektorom?
3. W jaki sposób ministerstwo uwzględnia zróżnicowanie lokalnych warunków wdrażania reformy – takich jak wielkość miejscowości, dostępność zasobów czy sytuacja społeczno-ekonomiczna rodzin?

Wprowadzanie zmian w systemie edukacji wymaga nie tylko odwagi decyzyjnej, ale też uważności na ich praktyczne skutki. Liczę na kompleksową odpowiedź, która pozwoli ocenić nie tylko zamierzenia, ale i rzeczywiste efekty reformy.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP