Interpelacja w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora i stypendiów doktoranckich w nadchodzącym roku budżetowym

Szanowny Panie Ministrze,

minimalne miesięczne wynagrodzenie zasadnicze profesora uczelni wyższej, na podstawie którego zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wyznaczane są m.in. wynagrodzenia pozostałych pracowników naukowych i wysokość stypendiów doktoranckich, choć znacząco podwyższone w lutym 2024 roku, zostało w roku bieżącym zamrożone. W realiach inflacji utrzymującej się powyżej celu Narodowego Banku Polskiego i dynamicznego wzrostu płac w sektorze przedsiębiorstw, oznacza to realny spadek wynagrodzeń, pauperyzację środowiska akademickiego i stopniową erozję efektów ostatniej podwyżki. O ile jeszcze w 2018 roku minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora znajdowało się na poziomie trzykrotności płacy minimalnej, w przyszłym roku – jeżeli jego kwota nie zostanie podwyższona – nie sięgnie nawet jej dwukrotności. Z uwagi na późny średni wiek uzyskiwania w Polsce tytułu profesora, znaczną większość nauczycieli akademickich obowiązują przy tym znacznie niższe wynagrodzenia minimalne.

Omawiana sytuacja dotyka wszystkich pracowników naukowych uczelni publicznych, zaś szczególnie mocno uderza w osoby na początku naukowej kariery – w doktorantów i asystentów. Minimalne wynagrodzenie tych ostatnich, jeżeli nie zostanie podwyższone, w przyszłym roku spadnie poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę w gospodarce narodowej. Z kolei stypendium doktoranckie przed oceną śródokresową już jest od niego znacznie niższe i wynosi zaledwie 3466 złotych brutto. Należy podkreślić, że w prawie wszystkich jednostkach kształcących doktorantów w Polsce wysokość wypłacanych stypendiów jest równa tej kwocie, gdyż szkołom doktorskim brakuje funduszy umożliwiających pokrycie z własnych środków ewentualnych dodatków do niej. Oznacza to, że doktoranci w Polsce otrzymują stypendia bardzo niskie, dalece niewystarczające na utrzymanie się w dużym mieście. Ich znaczne podwyższenie stanowi postulat wielokrotnie podnoszony przez Krajową Reprezentację Doktorantów.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi prace nad zwiększeniem minimalnego wynagrodzenia profesora w 2026 roku? Jeżeli w tym momencie nie są prowadzone w tej sprawie prace legislacyjne, czy sprawa ta jest przedmiotem rozmów z Ministerstwem Finansów?

Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje wprowadzenie dodatkowych form wsparcia materialnego dla doktorantów i młodych naukowców, by zachęcić zdolne młode osoby do podejmowania w Polsce kariery naukowej?

Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozważa podjęcie w przyszłości prac zmierzających do powiązania minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora ze średnim bądź minimalnym wynagrodzeniem za pracę w gospodarce narodowej?

Z wyrazami szacunku

Katarzyna Piekarska
Posłanka na Sejm RP