Interpelacja w sprawie wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt, wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników, w kontekście ukarania rolnika za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w sprawie Pana Zdzisława – rolnika, który został ukarany przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska karą przekraczającą 100 000 złotych za pobór wody z własnej studni w celu pojenia trzody chlewnej.

Z informacji medialnych oraz relacji samego rolnika wynika, że przez wiele lat gospodarstwo funkcjonowało bez zastrzeżeń, a kolejne kontrole nie wykazywały nieprawidłowości. Tymczasem, w wyniku jednej z wizyt inspektorów, stwierdzono, że przekroczony został próg 5 m3/d, co zgodnie z przepisami wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Problem polega jednak na tym, że:

• rolnik nie został poinformowany o takim obowiązku w żadnym z wcześniejszych kontaktów z inspektoratem,
• procedura uzyskania pozwolenia trwała ponad dwa lata, w czasie których naliczano karne opłaty,
• całość sankcji wynikała nie z celowego naruszenia przepisów, lecz z braku wiedzy i nieczytelnych regulacji prawnych.

Ukaranie rolnika za pojenie zwierząt – czyli zaspokajanie ich podstawowych potrzeb biologicznych – jest przykładem oderwania przepisów od realiów pracy na wsi. Trudno oprzeć się wrażeniu, że zamiast wspierać i edukować, państwo w tym przypadku jedynie karze i niszczy zaufanie do instytucji.

Zgodnie z ustawą Prawo wodne pobór wód podziemnych w ilości przekraczającej 5 m3/d wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Jednak brak jasno określonych progów zużycia w przeliczeniu na DJP (duże jednostki przeliczeniowe zwierząt), długi czas rozpatrywania wniosków oraz brak systemu ostrzegania prowadzą do absurdalnych kar i zapaści finansowej rolników.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy resort planuje przeanalizowanie zasadności nałożenia kary w sprawie Pana Zdzisława i ewentualne jej zawieszenie lub uchylenie?
2. Czy istnieją plany wprowadzenia ogólnokrajowych norm zużycia wody do pojenia zwierząt, wyrażonych w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla rolników?
3. Czy WIOŚ oraz Wody Polskie podejmą działania mające na celu informowanie gospodarstw rolnych o przekroczeniu progów poboru wody, zanim zostaną zastosowane kary finansowe?
4. Ile gospodarstw w Polsce zostało w ciągu ostatnich 5 lat ukaranych z tytułu przekroczenia progów zużycia wody bez pozwolenia wodnoprawnego, mimo że wnioskowały o nie lub nie zostały wcześniej uprzedzone?
5. Czy resort planuje uproszczenie procedury uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych, np. poprzez wprowadzenie zgłoszenia zamiast pozwolenia przy określonych granicach poboru?

W mojej ocenie niniejszy przypadek zasługuje na pilną rewizję i może być punktem wyjścia do szerszych zmian legislacyjnych. Zamiast karać rolników za wodę, której potrzebują ich zwierzęta, należy stworzyć spójny system informowania, ostrzegania i uproszczonego dostępu do zasobów wodnych.

Działania podejmowane przez organy państwowe powinny być proporcjonalne i oparte na zasadzie zaufania obywatela do państwa. Kara 100 000 zł za pojenie trzody wodą ze studni, bez wcześniejszego ostrzeżenia, narusza tę zasadę w sposób rażący.

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP