Interpelacja w sprawie podjęcia działań legislacyjnych zmierzających do zmiany art. 26 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, tak aby wieloletnie opłacanie składek przekładało się na wyższą emeryturę

Na mocy art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją poselską o podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do zmiany art. 26 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, tak żeby długie lata opłacania składek przekładały się na wyższą wysokość emerytur otrzymywanych przez rolników.

Obecnie sytuacja wygląda inaczej. Jeśli rolnik pracuje i opłaca składki w KRUS dłużej niż przez 20 lat, tym niższą emeryturę relatywnie dostanie. Wynika to z art. 26 ww. ustawy: część uzupełniająca emerytury rolniczej, wynosząca standardowo 95 proc. emerytury podstawowej, jest obniżana o 0,5 proc. emerytury podstawowej za każdy pełny rok składkowy powyżej 20 lat. Skutkuje to obniżeniem świadczenia emerytalnego rolników posiadających długi staż ubezpieczeniowy, co budzi uzasadnione zastrzeżenia i poczucie niesprawiedliwości wśród tej grupy społecznej.

Do mojego biura poselskiego zwrócił się rolnik, który pracował i opłacał składki przez 32 lata. W efekcie emerytura, jaką otrzymuje, jest niższa o 6 proc. w relacji do lat składkowych – o 0,5 proc. emerytury podstawowej za każdy rok powyżej 20 lat, czyli w jego przypadku 12 lat. Z prostych wyliczeń wynika, że jego miesięczne świadczenie byłoby wyższe o 101 zł, gdyby mechanizm naliczania części uzupełniającej emerytury rolniczej był taki, jak w przypadku innych grup zawodowych. Obecne przepisy karzą więc de facto rolników z dłuższym stażem ubezpieczeniowym.

Rolnicy, którzy przez wiele lat ciężko pracowali, powinni otrzymywać emerytury adekwatne do wkładu pracy i sumy opłaconych składek. Zasadna wydaje się zatem zmiana ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, szczególnie art. 26, czyli zniesienie mechanizmu obniżającego część uzupełniającą emerytury za każdy pełny rok składkowy powyżej 20 lat pracy. Takie rozwiązanie pozwoli na sprawiedliwe i godne zabezpieczenie rolników z długim stażem pracy na emeryturze.

Niniejszym zwracam się o podjęcie działań zmierzających do zmiany mechanizmu naliczania emerytur rolniczych w sposób premiujący rolników z długim stażem ubezpieczeniowym.

Proszę również o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy MRiRW planuje nowelizację ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, w szczególności art. 26, w celu zniesienia mechanizmu obniżającego część uzupełniającą emerytury rolniczej za każdy rok składkowy powyżej 20 lat?

2. Czy zmiana ma szansę wejść w tym roku w życie?

3. Jakie będą to roczne koszty dla budżetu państwa?

4. Czy argumenty, jakie w 1990 roku przemawiały za wprowadzeniem przepisu obniżającego emeryturę za długi okres składkowy, pozostają aktualne w 2025 roku?

5. Ustawa regulująca system wypłacania emerytur rolniczych pochodzi z 1990 roku. Czy resort pracuje nad dostosowaniem przepisów do współczesnych standardów?