Interpelacja w sprawie przestępstw fakturowych

Jednym z istotnych narzędzi wprowadzonych przez rząd Zjednoczonej Prawicy z inicjatywy ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro celem ograniczenia skali działalności mafii podatkowych było zaostrzenie kar za przestępstwa fakturowe. Z uwagi na szczególne znaczenie zabezpieczenia wpływów z tytułu VAT dla stabilności finansów państwa oraz efektywności wykonywania przez nie funkcji publicznych, z dniem 1 marca 2017 r. dodano do ustawy Kodeks karny nowe rodzaje przestępstw: regulacje dotyczące fałszu materialnego faktury (art. 270a K.k.), fałszu intelektualnego faktury (art. 271a K.k.) oraz ich formy kwalifikowanej (art. 277a K.k.), którym z uwagi na wysokie zagrożenie karą, nadano w literaturze przedmiotu nazwę „zbrodni VAT-owskiej”. Według opublikowanych w 2024 r. danych Komendy Głównej Policji za lata 2018-2022 (D. J. Gajewski, VAT gap in Poland: Policy Problem and Policy Response, Peter Lang 2024), liczba stwierdzonych przestępstw fakturowych zwiększyła się od pierwszego pełnego roku stosowania nowych regulacji (tj. od 2018 r.) niemal sześciokrotnie, z 167 w 2018 r. do 981 w roku 2022. Tymczasem liczba osób skazanych przez sądy I instancji za przestępstwa fakturowe wynosiła 16 w 2018 r. i 156 w 2022 r. Jednocześnie przełom lat 2023 i 2024 był okresem bezprecedensowego wzrostu skali przestępczości fakturowej w Polsce. Według danych Ministerstwa Finansów, w pierwszej połowie 2024 r. polska skarbówka wykryła 140,5 tys. fikcyjnych faktur, tj. ponad dwukrotnie więcej niż w analogicznym okresie 2023 r. Wskazane dane stawiają pod znakiem zapytania efektywność działań Ministerstwa Sprawiedliwości i prokuratury podejmowanych od grudnia 2023 r. w zakresie zwalczania przestępstw fakturowych.

Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaka była w roku 2022, 2023 i 2024 liczba postępowań wszczętych w sprawie przestępstw fakturowych, liczba stwierdzonych i wykrytych przestępstw fakturowych, a także liczba osób podejrzanych oraz skazanych za popełnienie wskazanych przestępstw?

2. Ile wynosiły wskazane liczby w latach 2022, 2023 i 2024, w podziale na przestępstwa z art. 270a §1, art. 270a §2, art. 270a §3, art. 271a §1, art. 271a §2, art. 271a §3 i art. 277a ustawy Kodeks karny?

3. Z czego wynikają obserwowane w poszczególnych latach rozbieżności pomiędzy liczbą przestępstw stwierdzonych i wykrytych a liczbą skazań?

4. W ilu postępowaniach w sprawach fakturowych zastosowanie znalazła regulacja konfiskaty rozszerzonej (art. 44a K.k.)? Jakie przyniosła efekty?

5. Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz podległe im organy od grudnia 2023 r. celem zapewnienia sędziom, prokuratorom oraz funkcjonariuszom Policji wiedzy na temat przestępstw fakturowych oraz specyfiki działalności mafii VAT? Czy były one wystarczające? Jakie działania w tym zakresie planowane są na lata 2026 i 2027?

6. W ilu szkoleniach organizowanych przez Krajową Szkołę Skarbowości wzięli udział od grudnia 2023 r. prokuratorzy oraz sędziowie? Ile szkoleń dla pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz podległych im organów, w tym dla słuchaczy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, przeprowadzili od grudnia 2023 r. pracownicy Krajowej Szkoły Skarbowości, Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej?