Interpelacja w sprawie ograniczenia praw pasażerów i osłabienia konkurencyjności narodowego przewoźnika - Polskich Linii Lotniczych LOT w wyniku działań polskiej prezydencji w Radzie UE

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z przyjęciem w dniu 5 czerwca 2025 roku przez Radę Unii Europejskiej nowelizacji rozporządzenia (WE) nr 261/2004 regulującego prawa pasażerów linii lotniczych wyrażam głęboki niepokój wobec roli, jaką odegrał Pan Minister, jako przedstawiciel polskiej prezydencji w Radzie UE, w przeprowadzeniu zmian, które mogą mieć negatywne skutki zarówno dla pasażerów, jak i dla narodowego przewoźnika – Polskich Linii Lotniczych LOT.

Zgodnie z oficjalnymi komunikatami Rady UE to właśnie polska prezydencja – kierowana przez Pana Ministra – była autorem kluczowych propozycji zmian obejmujących:

• podwyższenie progów opóźnień, po których przysługuje rekompensata – z 3 do 4 godzin dla lotów krótkodystansowych oraz z 4 do 6 godzin dla lotów długodystansowych,
• obniżenie wysokości ryczałtowego odszkodowania dla pasażerów o 100 euro w każdej kategorii odległości,
• wprowadzenie przepisów pozwalających przewoźnikom narzucać pasażerom alternatywne trasy lub środki transportu, często mniej korzystne i dłuższe, bez możliwości realnego sprzeciwu.

Przyjęcie tych propozycji – określone przez Pana Ministra jako „historyczny milowy krok” – zostało zaprezentowane jako sukces negocjacyjny po 12 latach impasu. W rzeczywistości jednak przyjęte rozwiązania realizują postulaty Stowarzyszenia Airlines for Europe (A4E) – największej grupy lobbingowej linii lotniczych w Unii Europejskiej, zrzeszającej m.in.:

• Ryanair Holdings (Ryanair, Buzz, Lauda, Ryanair UK),
• easyJet,
• Lufthansa Group (Lufthansa, Austrian Airlines, SWISS, Brussels Airlines, Eurowings),
• AirFrance – KLM Group,
• International Airlines Group (IAG) – (British Airways, Iberia, Aer Lingus, Vueling),
• TAP Air Portugal, Norwegian, TUI Group, Jet2.com, Finnair i inne podmioty.

Polskie Linie Lotnicze LOT nie są członkiem A4E, co oznacza, że nie miały wpływu na kształtowanie agendy tej organizacji i nie korzystają z żadnych mechanizmów ochrony interesów dostępnych dla jej członków.

Wprowadzone zmiany mogą mieć szczególnie negatywny wpływ na konkurencyjność oraz pozycję rynkową PLL LOT. Polski przewoźnik od lat buduje swoją markę na filarach punktualności, niezawodności operacyjnej oraz wysokiego standardu obsługi. Dotychczasowy system rekompensat premiował linie, które realnie inwestują w terminowość i jakość połączeń.

Obniżenie kwot odszkodowań i podniesienie progów czasowych sprawia, że pasażer, którego lot opóźni się np. o 3 godziny i 50 minut – co jest sytuacją typową dla wielu tanich przewoźników – nie otrzyma żadnej rekompensaty. W istocie oznacza to legalizację opóźnień, które przestają stanowić dla linii lotniczych jakiekolwiek realne ryzyko operacyjne lub finansowe, a w praktyce penalizuje przewoźników takich jak LOT, inwestujących w punktualność i niezawodność operacyjną.

W efekcie działania Pana Ministra pozbawiają Polskie Linie Lotnicze LOT ważnej przewagi konkurencyjnej, a nowe przepisy zrównują naszego narodowego przewoźnika z liniami oferującymi niższy standard usług, często nieutrzymującymi siatek połączeń transferowych i regularnie przekraczającymi normy opóźnień. Taki kierunek zmian uderza także w pasażerów i jest rażąco niesprawiedliwy i szkodliwy dla uczciwej konkurencji na europejskim rynku lotniczym.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadziło konsultacje bądź uzgodnienia treści proponowanych zmian z przedstawicielami Stowarzyszenia Airlines for Europe (A4E), w szczególności dotyczące podwyższenia progów opóźnień i obniżenia wysokości odszkodowań?
2. Z jakich powodów ogranicza się prawa pasażerów w kontekście potencjalnych sporów z przewoźnikami notorycznie naruszającymi obowiązki punktualności i rzetelności usługowej?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na konkurencyjność, reputację i pozycję ekonomiczną Polskich Linii Lotniczych LOT? Jeżeli tak – proszę o jej udostępnienie. Jeżeli nie – proszę wskazać, dlaczego taka analiza nie została sporządzona.
4. Czy ministerstwo planuje jakiekolwiek działania kompensujące potencjalne negatywne skutki przyjętych przepisów dla narodowego przewoźnika?
5. Czy w dalszym toku prac legislacyjnych, na poziomie Parlamentu Europejskiego, Polska zamierza podtrzymać dotychczasowe stanowisko w wobec projektu nowelizacji?

Na koniec pozwalam sobie postawić pytanie zasadnicze:

Czy to, co Pan Minister przedstawia dziś jako sukces polskiej prezydencji, nie jest w rzeczywistości przyłożeniem ręki do obniżenia praw pasażerów w całej Unii Europejskiej oraz działaniem na szkodę narodowego przewoźnika – Polskich Linii Lotniczych LOT?