Interpelacja w sprawie wyłączenia aptek i suplementów diety z systemu kaucyjnego

Racibórz, dnia 3 lipca 2025 r.

Szanowna Pani Minister,

ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakłada na przedsiębiorców prowadzących jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego obowiązek uczestnictwa w systemie kaucyjnym. W przyjętej pod koniec ubiegłego roku nowelizacji nie uwzględniono postulatów podmiotów prowadzących apteki oraz producentów suplementów diety dotyczących wyłączenia ich spod tego obowiązku.

Oznacza to, że od 1 października 2025 r. apteki o powierzchni sprzedaży nie większej niż 200 m2, w których pacjentom są oferowane produkty będące napojami w opakowaniach na napoje objętych systemem kaucyjnym:

1. butelki jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych oraz puszki metalowe - będą zobowiązane do uczestniczenia w systemie kaucyjnym w zakresie pobierania kaucji,
2. butelki szklane wielokrotnego użytku - będą zobowiązane do uczestniczenia w systemie kaucyjnym w zakresie pobierania i zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań.

Ponadto, w przypadku aptek o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m2, w których pacjentom są oferowane produkty będące napojami w opakowaniach na napoje objętych systemem kaucyjnym, apteki będą zobowiązane do uczestniczenia w systemie kaucyjnym w zakresie pobierania i zwracania kaucji oraz zbierania wszystkich pustych opakowań i odpadów opakowaniowych.

Apteki, jako placówki ochrony zdrowia, powinny móc koncentrować swoją pracę przede wszystkim na profesjonalnej opiece nad pacjentem, w tym zapewnieniu mu dostępu do produktów leczniczych, wyrobów medycznych i suplementów diety oraz sprawowaniu opieki farmaceutycznej i udzielaniu usług farmaceutycznych. Włączenie aptek do systemu kaucyjnego będzie wiązało się z obciążeniem dodatkowymi obowiązkami farmaceutów i techników farmaceutycznych (odbiór pustych opakowań lub czynności związane z obsługą automatu kaucyjnego), które mogą negatywnie wpłynąć na wykonywanie obowiązków zasadniczych. To także trudności o charakterze organizacyjnym i logistycznym. Wydzielenie przestrzeni przeznaczonej na zbieranie pustych opakowań (lub na automat kaucyjny), w tym spoza apteki i o różnym poziomie czystości, może okazać się trudne lub wręcz niemożliwe do zrealizowania. Apteki muszą spełniać zdefiniowane w przepisach wymogi lokalowe, w tym posiadać określoną liczbę pomieszczeń o odpowiedniej powierzchni i wyposażeniu, oraz spełniać restrykcyjne normy sanitarno-higieniczne. Ponadto objęcie aptek systemem kaucyjnym to również konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów przez podmioty prowadzące apteki (zawarcie umowy z podmiotem reprezentującym oraz koszty związane z ewentualnym automatem kaucyjnym).

Objęcie systemem kaucyjnym suplementów diety będzie się natomiast wiązało ze wzrostem ich cen - zostaną powiększone o kaucję, a koszt ten ponosić będą pacjenci. Dla wielu z nich suplementy diety, wraz z produktami leczniczymi, są produktami pierwszej potrzeby, pełniącymi kluczową funkcję w codziennej profilaktyce zdrowotnej i wspomaganiu procesów leczenia. Każda dodatkowa opłata, jaką jest w tym przypadku kaucja, może stanowić dla nich istotne obciążenie finansowe, szczególnie w kontekście ograniczonych budżetów jakie nierzadko posiadają osoby starsze czy przewlekle chore, zmagające się z i tak już wysokimi kosztami terapii i opieki zdrowotnej.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa wyłączenie aptek z systemu kaucyjnego z uwagi na ich szczególną rolę w systemie ochrony zdrowia?

2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa wyłączenie suplementów diety z systemu kaucyjnego z uwagi na ich szczególne przeznaczenie?

Proszę o szybką i wyczerpująca odpowiedź.

Z wyrazami szacunku

Gabriela Lenartowicz