Interpelacja w sprawie naruszeń w zakresie ochrony środowiska oraz bezczynności organów administracji w związku z funkcjonowaniem strzelnicy w otulinie obszaru Natura 2000 Dolina Baryczy

Szanowna Pani Minister,

w imieniu mieszkańców gminy Żmigród zwracam się z interpelacją w sprawie poważnych i długotrwałych naruszeń przepisów ochrony środowiska oraz Prawa budowlanego, związanych z funkcjonowaniem strzelnicy Braterstwo zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 Dolina Baryczy. Sprawa ta stanowi przykład systemowych zaniedbań organów administracji publicznej, które doprowadziły do pogorszenia jakości życia lokalnej społeczności oraz stworzyły zagrożenie dla unikatowego ekosystemu chronionego prawem unijnym.

Strzelnica, powstała w 2023 roku pod patronatem miejscowej gminy, została ulokowana w otulinie obszaru Natura 2000 Dolina Baryczy – jednego z najcenniejszych przyrodniczo terenów w Polsce, objętego ochroną na mocy dyrektywy ptasiej (2009/147/WE) i dyrektywy siedliskowej (92/43/EWG). Już na etapie planowania inwestycji mieszkańcy sygnalizowali, że lokalizacja ta budzi poważne wątpliwości prawne, zwłaszcza w kontekście obowiązku przeprowadzenia rzetelnej oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) oraz zachowania minimalnych odległości od terenów chronionych. Mimo tych zastrzeżeń, pozwolenie na budowę zostało wydane, a obiekt rozpoczął działalność.

Od momentu uruchomienia strzelnicy mieszkańcy zgłaszają przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, sięgające – według ich pomiarów – nawet 70 dB w porach nocnych, co drastycznie narusza rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2022 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu (Dz. U. z 2022 r. poz. 1513). Hałas generowany przez strzelnicę uniemożliwia normalne użytkowanie posesji, zakłóca spokój rodzin, a także negatywnie wpływa na lokalną faunę, w tym gatunki ptaków chronione w Dolinie Baryczy.

Bezczynność organów a naruszenia prawa

Mieszkańcy, wspierani przez organizacje ekologiczne, od ponad roku podejmują bezskuteczne próby wyegzekwowania reakcji ze strony właściwych instytucji. Wnioski kierowane do wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska (WIOŚ) oraz regionalnej dyrekcji ochrony środowiska (RDOŚ) pozostają bez merytorycznego rozpatrzenia, pomimo iż przepisy art. 179 ustawy Prawo ochrony środowiska jednoznacznie nakładają na organy obowiązek przeciwdziałania uciążliwościom akustycznym. Dodatkowo w toku analizy dokumentacji ujawniono nieprawidłowości w procesie wydania pozwolenia na budowę, w tym brak wymaganych uzgodnień z RDOŚ w zakresie zgodności inwestycji z planem ochrony obszaru Natura 2000.

Sprawa trafiła już do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który w wyroku uznał częściowe naruszenie procedur przez organy samorządowe. Mimo to strzelnica nadal funkcjonuje, a jej działalność pozostaje niekontrolowana.

Wątpliwości prawne i społeczne

Niepokój budzi również fakt, że inwestycja mogła zostać przeprowadzona z wykorzystaniem luki prawnej. Zgodnie z art. 47 ustawy o broni i amunicji strzelnice „otwarte” (niebędące częścią klubów sportowych) nie wymagają decyzji o dopuszczeniu do użytkowania, a jedynie zatwierdzenia regulaminu przez wójta gminy. Tym samym pominięto kluczowe etapy, takie jak konsultacje społeczne czy analiza wpływu na obszar Natura 2000. W kontekście interpelacji poselskiej z 2017 r. (nr IN-020-253/17), która wskazywała na przestarzałość wzorcowego regulaminu strzelnic, jest to tym bardziej rażące.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

W jaki sposób ministerstwo zamierza wyjaśnić naruszenia w procesie wydania decyzji środowiskowych i budowlanych dla tej inwestycji? Czy resort zleci niezależną kontrolę zgodności lokalizacji strzelnicy z zapisami dyrektywy siedliskowej, zwłaszcza w kontekście obowiązku ochrony otuliny obszaru Natura 2000?

Jakie działania zostaną podjęte w celu wyegzekwowania od WIOŚ i RDOŚ realizacji ustawowych obowiązków, w tym przeprowadzenia regularnych pomiarów hałasu oraz nałożenia sankcji na właścicieli strzelnicy w razie potwierdzenia systematycznego przekraczania norm?

Czy ministerstwo rozważa nowelizację przepisów dotyczących strzelnic, uwzględniającą ich specyfikę w kontekście ochrony obszarów Natura 2000? W szczególności czy planuje się wprowadzenie obowiązkowej oceny OOŚ dla wszystkich tego typu inwestycji, niezależnie od ich statusu prawnego?

W związku z trwającymi postępowaniami sądowymi czy resort przewiduje możliwość wszczęcia postępowania wyjaśniającego wobec organów samorządowych dopuszczających się zaniedbań, w tym wydania decyzji sprzecznych z prawem unijnym?

Z poważaniem

Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP