Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji art. 47 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie zasad parkowania hulajnóg elektrycznych

Szanowny Panie Ministrze,

w imieniu własnym, a także szerokiej koalicji organizacji działających na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami i dostępności przestrzeni publicznej, pragnę zwrócić uwagę na narastający problem, który dotyczy coraz większej liczby mieszkańców polskich miast. Dotyczy on chaosu urbanistycznego oraz braku skutecznych regulacji prawnych dotyczących zasad parkowania hulajnóg elektrycznych wynajętych z wypożyczalni. Z roku na rok sytuacja ta staje się coraz bardziej dotkliwa, prowadząc do licznych sytuacji niebezpiecznych, wypadków oraz uciążliwego ograniczania mobilności pieszych.

Brak odpowiednich przepisów prowadzi do poważnych zagrożeń dla bezpieczeństwa i komfortu codziennego poruszania się po miastach, zwłaszcza dla grup wrażliwych: osób z niepełnosprawnościami (w tym z niepełnosprawnością wzroku), osób starszych, rodziców z dziećmi, a także dzieci samodzielnie poruszających się po drodze do szkoły czy przedszkola.

Wspomniany problem ma wymiar systemowy – dotyczy bowiem funkcjonowania miejskich systemów wynajmu pojazdów, które rozwijają się szybciej niż ramy prawne, które powinny je regulować. Hulajnogi elektryczne, choć pełnią ważną funkcję w obszarze mikromobilności i mogą przyczyniać się do zmniejszenia emisji i ograniczania korków, są masowo porzucane w sposób bezmyślny, z brakiem poszanowania innych użytkowników przestrzeni publicznej. Często można je spotkać porzucone na środku chodnika, przy lub na przejściach dla pieszych, na ścieżkach rowerowych, w miejscach dojścia do przystanków komunikacji miejskiej, przy podjazdach dla wózków, windach i wejściach do budynków publicznych, co jednoznacznie pokazuje, że obowiązujące przepisy są nieskuteczne.

Zgodnie z obowiązującym art. 47 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, hulajnogę elektryczną można pozostawić na chodniku wyłącznie w miejscu do tego wyznaczonym, a w razie jego braku – przy zachowaniu warunków: pojazd należy zaparkować jak najbliżej zewnętrznej krawędzi chodnika, najbardziej oddalonej od jezdni, równolegle do tej krawędzi, przy czym szerokość chodnika musi wynosić co najmniej 1,5 m i postój nie może utrudniać ruchu pieszym. Choć przepis ten brzmi rozsądnie w teorii, w praktyce, gdy mowa o mieniu nienależącym do użytkownika, nie działa – egzekucja tych zasad jest niemożliwa lub nieefektywna, a pojazdy pozostawiane są w sposób niebezpieczny i uciążliwy, ponieważ użytkownik nie czuje odpowiedzialności za tak pozostawiony sprzęt, który nie jest jego własnością.

Odnotowujemy coraz więcej przypadków poważnych wypadków i kolizji spowodowanych przez nieprawidłowo zaparkowane hulajnogi. Osoby niewidome lub słabowidzące, które poruszają się z białą laską lub psem przewodnikiem, narażone są na bolesne urazy w wyniku potknięcia się o porzucony pojazd. Osoby poruszające się na wózkach nie mają możliwości przejazdu, a rodzice z wózkami dziecięcymi zmuszeni są do zejścia na jezdnię. Te przypadki nie są wyjątkami – są codziennością w wielu miastach w Polsce.

Wskazują na to również liczne organizacje społeczne i fundacje działające w obszarze praw osób z niepełnosprawnościami i dostępności: Fundacja Blind&Proud, Fundacja Vis Maior Pies Przewodnik, Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Fundacja Centrum Edukacji Niewidzialna, Fundacja Kulawa Warszawa, Fundacja Kultury Bez Barier, Fundacja Misja i Rozwój, Fundacja Strefa Innowacji, Fundacja Transgresja, Fundacja Zaczyn, Polska Fundacja Osób Słabosłyszących, Stowarzyszenie 04-O oraz Fundacja Wielozmysły. Organizacje te zgłaszają wspólny, wypracowany postulat nowelizacji przepisów Prawa o ruchu drogowym, który ograniczyłby zasady parkowania hulajnóg elektrycznych.

Proponowana nowelizacja art. 47 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym brzmi:

"Dopuszcza się postój roweru, hulajnogi elektrycznej lub urządzenia transportu osobistego na drodze dla pieszych w miejscu do tego wyznaczonym. W razie braku takiego miejsca, dopuszcza się postój roweru lub urządzenia transportu osobistego jak najbliżej zewnętrznej krawędzi drogi dla pieszych najbardziej oddalonej od jezdni oraz równolegle do tej krawędzi, przy zachowaniu warunków określonych w ust. 1 pkt 2."

Taka zmiana uczyniłaby jednoznacznym, że hulajnóg elektrycznych nie można parkować w dowolnym miejscu na chodniku a jedynie w strefach do tego wyznaczonych. Zwiększyłaby również odpowiedzialność operatorów tych pojazdów oraz jednostek samorządu terytorialnego, które musiałyby wyznaczać i oznaczać miejsca do parkowania – analogicznie jak dzieje się to już obecnie w przypadku rowerów miejskich.

W związku z powyższym, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje nowelizację art. 47 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym zgodnie z przedstawionym przez organizacje społeczne postulatem?

2. Czy w ramach prac analitycznych ministerstwo gromadzi dane dotyczące skuteczności obowiązujących regulacji oraz ich realnego wpływu na bezpieczeństwo pieszych, zwłaszcza osób z niepełnosprawnościami, seniorów oraz dzieci?

3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie ogólnokrajowego obowiązku wyznaczania przez jednostki samorządu terytorialnego lub operatorów platform do wynajmu miejsc postojowych dla hulajnóg elektrycznych i innych urządzeń transportu osobistego, a także czy istnieje możliwość wsparcia finansowego tych działań z poziomu centralnego?

Z wyrazami szacunku

Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP