Interpelacja w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach

Szanowna Pani Ministro,

działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 191–196 Regulaminu Sejmu RP oraz art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1115), kieruję do Pani Minister interpelację w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach, przewidzianego w projekcie rozporządzenia zmieniającego załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1154, z późn. zm.).

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez środowisko uczniowskie oraz nauczycielskie projektowany zakaz sprzedaży kawy w placówkach oświatowych wzbudza liczne kontrowersje. Szczególne wątpliwości dotyczą jego stosowania w szkołach ponadpodstawowych, do których uczęszczają osoby pełnoletnie bądź będące na granicy osiągnięcia pełnoletności. W tych szkołach młodzież posiada już znaczny poziom samodzielności, a dostęp do kawy nie różni się istotnie od dostępności tego produktu poza szkołą, w przestrzeni publicznej.

Uzasadnienie do projektu rozporządzenia odwołuje się do „licznych apeli” rodziców i nauczycieli kierowanych do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Apeli tych jednak nie upubliczniono, co budzi pytania o transparentność procesu legislacyjnego. Brakuje także przedstawienia danych dotyczących realnego spożycia kawy przez uczniów oraz ewentualnych negatywnych skutków zdrowotnych wynikających z jej obecności w szkolnych sklepikach.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na jakiej podstawie Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na wprowadzenie zakazu sprzedaży kawy w szkołach?
2. Czy ministerstwo posiada dane naukowe lub statystyczne potwierdzające negatywny wpływ spożywania kawy na zdrowie uczniów szkół ponadpodstawowych?
3. Ile i jakiego rodzaju zgłoszeń/wniosków dotyczących sprzedaży kawy wpłynęło do ministerstwa lub do organów sanepidu w ostatnich latach?
4. Czy w ocenie ministerstwa uzasadnione jest stosowanie jednakowych restrykcji żywieniowych dla dzieci z edukacji wczesnoszkolnej i uczniów szkół ponadpodstawowych?
5. Czy ministerstwo przeprowadziło szerokie konsultacje społeczne z udziałem przedstawicieli samorządów uczniowskich, nauczycieli oraz ekspertów żywieniowych przed wprowadzeniem zmian?
6. Czy ministerstwo rozważa wyłączenie szkół ponadpodstawowych spod projektowanego zakazu, pozostawiając decyzję dyrektorom placówek?
7. Czy projektowane przepisy nie pozostają w sprzeczności z zasadą proporcjonalności i autonomii placówek edukacyjnych?

Zważywszy na fakt, że zdrowie uczniów jest dobrem nadrzędnym, jednocześnie wskazuję, że decyzje w tym zakresie powinny być podejmowane w sposób racjonalny, oparty na dowodach naukowych, przy poszanowaniu praw i potrzeb młodzieży oraz przy zapewnieniu odpowiedniej jakości debaty publicznej.

Z wyrazami szacunku

Anna Maria Żukowska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej