Interpelacja w sprawie różnic w przeliczaniu emerytur dla kobiet, które ukończyły 65 lat

Warszawa, dnia 23 lutego 2025 r.

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego z prośbą o podjęcie interwencji zgłaszają się mieszkanki, które ukończyły 65 lat i czują, że są nierówno traktowane w systemie emerytalnym w zależności od tego, czy płaciły składki do OFE czy wyłącznie do ZUS. Te pierwsze mają prawo do automatycznego przeliczenia emerytury po 65. roku życia, co może podnieść ich świadczenie nawet o 50%. Natomiast kobiety, które opłacały składki tylko do ZUS, często nie mają takiego prawa, co skutkuje niższą emeryturą. Część z nich – szczególnie te urodzone w latach 1949–1968 – może jednak skorzystać z luki prawnej i uzyskać ponowne przeliczenie, traktowane jak nowa emerytura. Różnice te wynikają z reformy emerytalnej z 1999 roku i prowadzą do kontrowersji oraz licznych petycji, domagających się zrównania praw, choć jak dotąd nie wprowadzono żadnych zmian.

System emerytalny w Polsce został zreformowany w 1999 roku, wprowadzając podział na dwa filary: pierwszy, zarządzany przez ZUS, i drugi, obejmujący OFE. Reforma ta miała na celu zwiększenie elastyczności systemu, ale doprowadziła do różnic w sposobie obliczania emerytur, szczególnie dla kobiet, które osiągnęły wiek emerytalny.

Obniżając wiek emerytalny w 2017 r., rząd zapomniał o niezwykle ważnym przepisie, który powoduje, że kobiety, które należały do OFE, mają ponownie przeliczane emerytury, gdy kończą 65. rok życia. Co więcej, nie było powodu, dla którego w 2014 r. nie utworzono subkont tym, które w 1999 r. nie podpisały umowy z OFE, aby i one mogły mieć przeliczoną emeryturę w wieku 65 lat. Dlatego jedynym wyjściem z sytuacji jest dziś umożliwienie ponownego przeliczenia tego świadczenia wszystkim kobietom.

Różnice w systemie emerytalnym prowadzą do znacznych nierówności. Kobiety z OFE mają zagwarantowane wyższe świadczenia po 65. roku życia, podczas gdy kobiety z ZUS często pozostają z niższymi emeryturami. Kobiety z OFE automatycznie otrzymują przeliczenie, co nie jest dostępne dla tych z ZUS, chyba że spełniają dodatkowe warunki, takie jak kontynuowanie pracy po przejściu na emeryturę.

Sytuacja ta od dłuższego czasu budzi wiele kontrowersji i emocji, dlatego zwracam się do Pani Minister z pytaniami:

1. Czy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są prace legislacyjne nad zmianą przepisów dotyczących przeliczania emerytury, które pozwalałyby na równe traktowanie wszystkich kobiet?

2. Jeśli tak, to kiedy przepisy mogą wejść w życie?

3. Jeśli nie, to czy nowelizacja przepisów jest planowana w najbliższym czasie?

Uprzejmie proszę o szybką i wyczerpującą odpowiedź.

Z wyrazami szacunku

Gabriela Lenartowicz