Interpelacja w sprawie ustawy o przeciwdziałaniu mowie nienawiści i zapewnieniu ochrony grup narażonych na przemoc oraz agresję słowną

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z decyzją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego ustawy dotyczącej rozszerzenia katalogu przestępstw z nienawiści w trybie kontroli prewencyjnej, a także towarzyszącą temu debatą publiczną, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwości w tej sprawie.

Jak wiadomo, obecna ustawa nie wprowadza nowych kategorii przestępstw, lecz uzupełnia katalog grup objętych ochroną prawną przed mową nienawiści. Już teraz prawo przewiduje odpowiedzialność karną za działania motywowane nienawiścią na tle narodowościowym, etnicznym, rasowym czy wyznaniowym. Obecna nowelizacja obejmuje ochroną osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze i dzieci, kobiety oraz osoby o różnej orientacji seksualnej – grupy, które w życiu publicznym często doświadczają agresji słownej i przemocy.

W debacie publicznej pojawiły się głosy, że ustawa stanowi zagrożenie dla wolności wypowiedzi, jednak zgodnie z jej zapisami nie karze się poglądów czy opinii, lecz nawoływanie do przemocy, groźby, znieważanie czy publiczne poniżanie osób przynależących do wskazanych grup. Granice te są zgodne z międzynarodowymi standardami ochrony praw człowieka i stosowane w większości państw demokratycznych.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości podtrzymuje stanowisko o zgodności nowelizacji ustawy z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą określoności prawa oraz art. 54 ust. 1 gwarantującym wolność wypowiedzi? Pytanie wynika z uzasadnienia Prezydenta RP, aby skierować ustawę do Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, iż zachodzą wątpliwości czy ustawa jest zgodna z konstytucyjną zasadą określoności prawa i art. 54 ust. 1 Konstytucji, który gwarantuje wolność wypowiedzi.
2. Jakie argumenty stały u podstaw objęcia dodatkową ochroną konkretnych grup społecznych i czy decyzja ta była poprzedzona analizami prawnymi lub konsultacjami społecznymi?
3. Czy ministerstwo planuje działania informacyjne wyjaśniające obywatelom, jakie korzyści ustawa przyniesie społeczeństwu polskiemu?

Uprzejmie proszę o przedstawienie informacji, które pomogą rozwiać wątpliwości społeczne i wesprą zrozumienie znaczenia nowych przepisów, które nie mają charakteru cenzorskiego, lecz mają na celu ochronę obywateli przed realną przemocą słowną i fizyczną.

Z wyrazami szacunku

Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm