Interpelacja w sprawie ujednolicenia przepisów dotyczących budowy kontenerowych stacji transformatorowych SN/SN i SN/nN

Szanowny Panie Ministrze,

od wielu lat występuje problem z interpretacją przepisów przez organy administracji architektoniczno-budowlanej I i II instancji w sprawie zaliczania kontenerowych stacji transformatorowych do budynków zamiast do budowli (art. 3 pkt 2 oraz art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane).

Z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wynika, że przez budynek należy rozumieć taki obiekt, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundament i dach. Z kolei w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego ustawodawca zdefiniował budowlę w ten sposób, że uznał za nią każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a dodatkowo wymienił katalog obiektów, pośród których umieścił m.in. obiekty liniowe, sieci techniczne, sieci uzbrojenia terenu, części budowlanych obiektów technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Z przedstawionej konstrukcji przepisów wynika, że obiekt budowlany, który spełnia kryteria do uznania go za budynek, nie może zostać uznany za budowlę. Aby prawidłowo ustalić z jakim obiektem mamy do czynienia nie wystarczy poprzestać na definicji tych obiektów przedstawionych w art. 3 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, ale przepisy te należy rozpatrywać łącznie z definicjami określonymi w pozostałych punktach art. 3 ustawy, w tym w punktach 3a i 9. W art. 3 pkt 3a za obiekt liniowy uznano obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość. Zaś w pkt 9 art. 3 cytowanej ustawy za urządzenia budowlane uznano urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Warto dodać w tym miejscu, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych stacje transformatorowe zaliczane są grupy urządzeń technicznych wraz z budynkiem (grupa 6, poz. 613).

Kontenerowa stacja transformatorowa jest ściśle powiązana z obiektami liniowymi jakimi są elektroenergetyczne linie kablowe SN i nN (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane) zapewniając im możliwość użytkowania zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 3 pkt 9 ww. ustawy). Dodatkowo część stacji transformatorowej nazywanej fundamentem nie jest trwale związana z gruntem, ponieważ jako element prefabrykowany jest co prawda zagłębiona w gruncie, ale posadowiona jest na podsypce z piasku przez co nie spełnia wymogu zawartego w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Na tak przygotowanym fundamencie ustawiona jest bryła stacji, która jest betonowym jednoelementowym kontenerem przykrywanym od góry oddzielną dokręcaną betonową płytą. Konstrukcja stacji nie jest trwale związana z gruntem, na którym jest ustawiana i w przypadku przebudowy lub modernizacji może być przeniesiona w inne miejsce. Wnętrze stacji jest technologicznie dopasowane do umieszczonych w nim urządzeń i właściwie w całości jest tymi urządzeniami wypełnione. Przedmiotowy kontener spełnia funkcję podrzędną względem umieszczonych w nim urządzeń i przez to jest częścią budowlaną tych urządzeń w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy. Głównym zadaniem konstrukcji betonowej kontenerowej stacji transformatorowej jest funkcja ochronna, która musi spełniać warunki podlegające certyfikacji. Jednym z celów jest osłona zewnętrzna stacji przed dostępem osób postronnych, poza tym pełni rolę ochrony przeciwpożarowej i przeciwwybuchowej, a także chroni urządzenia w niej znajdujące się przed czynnikami atmosferycznymi. Zatem zgodnie z przeznaczeniem kontener powinien być traktowany jako osłona urządzeń technicznych w nim zawartych. Wszystkie powyższe fakty przesądzają, że kontenerowa stacja transformatorowa jest budowlą zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a nie budynkiem.

Błędna interpretacja przepisów prowadzi do znaczącego przedłużania się procesów budowlanych dotyczących budowy, a także modernizacji elektroenergetycznych sieci SN 15 kV oraz nN 0,4 kV co przy znacznie rosnących potrzebach inwestycyjnych w infrastrukturę elektroenergetyczną może prowadzić do znaczących opóźnień i komplikacji. Obecnie w kraju znajduje się ponad 260 tys. stacji transformatorowych SN/SN oraz SN/nN z czego przeważająca część musi zostać poddana w najbliższej przyszłości przebudowie lub modernizacji, a problem związany z opóźnieniami w tym zakresie może wpływać bezpośrednio na jakość energii elektrycznej docierającej do odbiorców.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytanie:

Czy ministerstwo planuje wprowadzić przepisy jednoznacznie określające czy kontenerowe stacje transformatorowe winny być uznawane za budowle, a nie budynki, w związku z czym jednoznacznie określone zostanie, czy mają do nich zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 poz. 1225)?

Z poważaniem

Barbara Okuła
Posłanka na Sejm RP