Interpelacja w sprawie wprowadzania w błąd opinii publicznej w kwestii terminów i wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz katastrofalnych konsekwencji dla finansów publicznych w związku z koniecznością spłaty całej zaciągniętej pożyczki

Szanowna Pani Minister,

z wielkim zaniepokojeniem i stanowczym sprzeciwem obserwuję forsowaną przez obecny rząd narrację dotyczącą Krajowego Planu Odbudowy (KPO), która jest niczym innym, jak jawną manipulacją i celowym wprowadzaniem w błąd obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (https://www.youtube.com/watch?v=GL-WLMLXLkk).

Publiczne oświadczenia Pani Minister oraz innych przedstawicieli rządu o rzekomym przedłużeniu terminu realizacji KPO są oczywistą nieprawdą i fałszywą narracją stojącą w sprzeczności z faktami i zapisami rozporządzenia unijnego o funduszu odbudowy.

Nie ma żadnego „wielkiego sukcesu” w kwestii przedłużenia terminu wykorzystania środków. Polska nie otrzymała „ani jednego dnia więcej niż inne kraje Unii Europejskiej”, a ostateczny termin rozliczenia zarówno dotacji, jak i pożyczek z KPO przypada niezmiennie na 31 grudnia 2026 roku. Włączenie elementu REPowerEU do KPO w żaden sposób nie zmienia tej kluczowej daty. Co więcej, szkodliwe i nieprawdziwe są również stwierdzenia, jakoby środki z komponentu pożyczkowego mogły być realizowane do roku 2030; rok ten dotyczy wyłącznie technicznego okresu spłaty zadłużenia, a nie terminu realizacji inwestycji. Takie komunikaty to absolutna nieprawda niezgodna z zapisem rozporządzenia i stanowią ewidentne mydlenie oczu społeczeństwu, stwarzając fałszywe poczucie bezpieczeństwa i czasu, podczas gdy rzeczywistość jest drastycznie inna.

Podczas gdy rząd triumfalnie ogłasza odblokowanie KPO, rzeczywiste tempo wydatkowania funduszy woła o pomstę do nieba. Z blisko 380 miliardów złotych do wydania do końca przyszłego roku obecne miesięczne wydatki wynoszą zaledwie 1 do 1,5 miliarda złotych, podczas gdy aby wykorzystać środki, należałoby wydawać co najmniej 13 miliardów złotych miesięcznie. Brak jakichkolwiek ułatwień biurokratycznych czy przyspieszeń w kluczowych komponentach KPO, takich jak energetyka, cyfryzacja, zdrowie czy transport, utwierdza w przekonaniu, że przyspieszenie wydatkowania do wymaganego poziomu to absolutna fikcja.

Ten katastrofalny brak tempa i świadome wprowadzanie w błąd co do terminów prowadzi do nieuchronnego scenariusza, w którym Polska, jak wskazują eksperci, wykorzysta „nie więcej niż 60%” dostępnych środków. Co gorsza, nawet w przypadku niewykorzystania całości funduszy Polska będzie zobowiązana do spłaty „całej zaciągniętej pożyczki” wraz z odsetkami, co dodatkowo pogłębi ogromny deficyt budżetowy i grozi przekroczeniem konstytucyjnego progu zadłużenia wynoszącego 60% PKB, bez jakichkolwiek widocznych zasadniczych reform wydatkowych.

W obliczu tych alarmujących faktów domagam się natychmiastowych i transparentnych wyjaśnień, a także podjęcia realnych działań zamiast kontynuowania polityki zaklinania rzeczywistości i dezinformacji.

1. Czy potwierdza Pani Minister, że termin rozliczenia środków z KPO, zarówno w części dotacyjnej, jak i pożyczkowej, pozostaje niezmieniony i przypada na 31 grudnia 2026 roku, zgodnie z rozporządzeniem unijnym o funduszu odbudowy?
2. W jaki sposób rząd uzasadnia narrację o przedłużeniu terminu realizacji KPO, skoro eksperci wskazują, że włączenie elementu REPowerEU do KPO nie zmienia ostatecznego terminu, który jest taki sam dla całej Unii Europejskiej?
3. Czy prawdą jest, że inwestycje finansowane z komponentu pożyczkowego również muszą zostać zrealizowane i rozliczone do 31 grudnia 2026 roku, a rok 2030 dotyczy wyłącznie technicznego okresu spłaty zadłużenia, a nie terminu realizacji inwestycji, jak podają źródła eksperckie? Jeśli tak, dlaczego wiceminister Jan Szyszko przekazywał inną informację?
4. Jaki jest aktualny rzeczywisty miesięczny poziom wydatkowania środków z KPO? Eksperci wskazują, że Polska wydaje obecnie między 1 a 1,5 miliarda złotych miesięcznie, podczas gdy aby wykorzystać dostępne środki (blisko 380 miliardów złotych do końca przyszłego roku), należałoby wydawać co najmniej 13 miliardów złotych miesięcznie.
5. Jakie konkretne kroki podejmuje rząd, aby przyspieszyć proces wydatkowania i rozliczania funduszy, biorąc pod uwagę znaczne opóźnienia i brak sygnalizowanych ułatwień biurokratycznych oraz przyspieszeń w żadnym z komponentów KPO (energetyka, cyfryzacja, zdrowie, transport)?
6. Czy rząd zgadza się z pesymistycznymi prognozami ekspertów, że realnie Polska może wykorzystać nie więcej niż 60% dostępnych środków z KPO, co oznaczałoby niewykorzystanie około 40% funduszy?
7. W jaki sposób rząd zamierza zarządzać zobowiązaniami finansowymi wynikającymi z KPO, biorąc pod uwagę, że nawet w przypadku niewykorzystania wszystkich środków Polska będzie zobowiązana do spłaty całej zaciągniętej pożyczki, gdyż finansowanie KPO opiera się na europejskich obligacjach, do których spłaty zobowiązały się wszystkie państwa członkowskie?
8. Jakie są plany rządu w obliczu rosnącego deficytu budżetowego i ryzyka przekroczenia konstytucyjnego progu zadłużenia wynoszącego 60% PKB, szczególnie w kontekście dodatkowych obciążeń związanych ze spłatą odsetek od KPO, które powiększą deficyt? Czy przewidywane są zasadnicze reformy po stronie wydatkowej budżetu?