Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w zakresie organizowania i finansowania Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, ze szczególnym uwzględnieniem rozliczenia Funduszu Sprawiedliwości

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z pojawiającymi się niepokojącymi informacjami dotyczącymi funkcjonowania Akademii Wymiaru Sprawiedliwości w Kaliszu, wcześniej Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości, wnoszę o pilne zajęcie się niniejszym tematem oraz odpowiedź na pytanie czy zostanie wdrożony audyt obejmujący zakres spraw, które budzą wątpliwości oraz wymagają szczegółowego sprawdzenia?

Najwyższa Izba Kontroli w przeprowadzonej w ubiegłym roku kontroli w zakresie organizacji i finansowania Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości wskazała wiele nieprawidłowości dotyczących zarządzania środkami publicznymi, sprawozdawczości i rozliczalności realizowanych projektów, wynikających m.in. z braku właściwego nadzoru rektora – komendanta.

W tym obszarze są zarzuty dotyczące m.in. rezultatów badań naukowych oraz prac rozwojowych SWWS finansowanych ze źródeł zewnętrznych, w tym Funduszu Sprawiedliwości, które nie odpowiadały w pełni założonej koncepcji powołania uczelni. Stwierdzono nierzetelne wywiązywanie się uczelni z obowiązków sprawozdawczych i niezapewnienie właściwych mechanizmów kontrolnych w ramach realizowanych projektów.

Ponadto w szeroko rozbudowanej administracyjnie strukturze organizacyjnej uczelni na dyrektorów instytutów powoływano osoby nie będące nauczycielami akademickimi, co było naruszeniem obowiązującego wówczas statutu.

Uczelnia nie realizowała również w pełnym zakresie obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Niestety nierzetelne wskazywanie danych w dokumentacjach planistyczno-sprawozdawczych było w czasie przeprowadzonej kontroli normą.

Nie wiemy, czy i jakie zostały podjęte działania naprawcze w ramach uczelni, by wyeliminować nieprawidłowości związane przede wszystkim z rozporządzeniem środkami publicznymi.

Ponadto szczegółowego sprawdzenia wymaga informacja i sygnały, że obecny rektor uczelni robi tzw. czystki personalne, zatrudniając w miejsce wyrzucanych pracowników akademii pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości. Warto przypomnieć, że Ministerstwo Sprawiedliwości przy końcu poprzedniej kadencji Sejmu, w kwietniu 2023 r., przygotowało projekt ustawy, która zmieniła nazwę i tryb wyboru rektora Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości. Założona w 2018 r. szkoła z siedzibą w Kaliszu z początku miała być jedynie uczelnią zawodową kształcącą funkcjonariuszy Służby Więziennej. W 2021 r. Ministerstwo Sprawiedliwości postanowiło jednak, że zajmie się ona także szkoleniem „kadr organów wymiaru sprawiedliwości“, w tym prokuratorów, sędziów i urzędników resortu. W tym celu szkoła kupiła w Warszawie biurowiec za 16 mln zł, a na akademik dla studentów wynajęła 3-gwiazdkowy hotel. Ta transakcja również wymaga szczegółowej kontroli.

Ustawa dawała również ministrowi sprawiedliwości uprawnienie do jednorazowego wyboru rektora Akademii Wymiaru Sprawiedliwości.

Dotychczas, podobnie jak w innych uczelniach wyższych, rektora SWWS na pięcioletnią kadencję wybierał jej Senat składający się z reprezentantów nauczycieli akademickich i studentów.

Przeciwko takiemu rozwiązaniu sprzeciwiła się Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wytykając sprzeczność z innymi przepisami o Służbie Więziennej. Krytykowali ją też posłowie opozycji na sali plenarnej Sejmu w dniu 12 kwietnia i dzień później na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

Poważne zastrzeżenia dotyczą również umów na 30 mln zł, które uczelnia podpisała z nadzorowanym przez resort sprawiedliwości Funduszem Sprawiedliwości. Sprawdzenia wymaga kwota ok. 26 mln zł, którą rozdysponowano w trybie bezkonkursowym, czyli dzięki arbitralnej decyzji ówczesnego ministra sprawiedliwości.

Na uwagę zasługuje również skandaliczne zachowanie i kontrowersyjne wpisy w mediach społecznościowych polityka Suwerennej Polski, obecnego rektora uczelni, który pełniąc tak zaszczytne stanowisko i funkcję, zamiast kształtować postawy młodych ludzi poprzez wartości wzajemnego szacunku i tolerancji, nawołuje do golenia głów i odbierania obywatelstwa polskim naukowcom.

Mając powyższe na uwadze, a przede wszystkim dbając o dobro uczelni, rzetelność i transparentność w rządzeniu i gospodarowaniu publicznymi środkami finansowymi, proszę o informację dotyczącą planowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości działań.

Z poważaniem

Karolina Pawliczak
Posłanka na Sejm RP