Interpelacja w sprawie planów modernizacji Centralnej Magistrali Kolejowej do prędkości 250 km/h

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracamy się z interpelacją w sprawie planów modernizacji Centralnej Magistrali Kolejowej do prędkości 250 km/h.

Centralna Magistrala Kolejowa (CMK), linia nr 4 łącząca Grodzisk Mazowiecki z Zawierciem, jest kluczową arterią komunikacyjną Polski, umożliwiającą szybkie połączenia między Warszawą a południem kraju, w tym Krakowem i Katowicami. Zaprojektowana w latach 70. XX wieku z myślą o prędkościach 200–250 km/h, CMK od lat przechodzi modernizację, która ma pozwolić na osiągnięcie prędkości maksymalnej 250 km/h, skrócenie czasu podróży, zwiększenie bezpieczeństwa i poprawę konkurencyjności kolei wobec transportu drogowego i lotniczego. Projekt ten wpisuje się w strategiczne cele rozwoju kolei w Polsce, w tym program Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK), i jest zgodny z unijnymi standardami interoperacyjności.

Z informacji publicznych wynika, że modernizacja CMK obejmuje wymianę torów, modernizację obiektów inżynieryjnych, instalację systemu ERTMS/ETCS poziomu 2 oraz szlifowanie szyn, z planowanym zakończeniem kluczowych prac w 2025 roku. Jednak wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak w lipcu 2024 roku przyznał, że osiągnięcie prędkości 250 km/h w 2025 roku jest nierealne z powodu opóźnień w realizacji systemu GSM-R i ETCS poziomu 2, przesuwając termin na najwcześniej 2027 rok[1]. Całkowity koszt inwestycji szacowany jest na blisko 1,8 mld zł, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i środków krajowych, ale brak szczegółowych danych o wydatkach utrudnia ocenę efektywności projektu[2]. Ponadto niejasne pozostają plany zmiany zasilania z 3 kV DC na 25 kV AC, niezbędnej dla osiągnięcia pełnej prędkości 250 km/h.

Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, które w latach 2015–2023 konsekwentnie wspierało rozwój infrastruktury kolejowej, w tym modernizację CMK i program CPK, wyrażamy zaniepokojenie opóźnieniami w realizacji tego strategicznego projektu. Niedostateczna komunikacja rządu Koalicji Obywatelskiej oraz brak precyzyjnych informacji o harmonogramie i finansowaniu rodzą pytania o skuteczność zarządzania inwestycją, szczególnie w kontekście zapowiedzianej na lipiec 2025 roku rekonstrukcji rządu. Mieszkańcy Mazowsza, Łódzkiego, Świętokrzyskiego i Śląska, a także podróżni z całej Polski, oczekują rzetelnych odpowiedzi na temat przyszłości CMK i realnych korzyści płynących z modernizacji.

W związku z powyższym, zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Aktualny stan prac modernizacyjnych
   Jaki jest obecny stan zaawansowania prac modernizacyjnych na Centralnej Magistrali Kolejowej w zakresie osiągnięcia prędkości 250 km/h? Proszę o szczegółowe wskazanie zakończonych i trwających działań, takich jak wymiana torów, modernizacja obiektów inżynieryjnych, instalacja systemu ERTMS/ETCS poziomu 2, szlifowanie szyn oraz certyfikacja infrastruktury, z podziałem na odcinki linii (np. Grodzisk Mazowiecki–Idzikowice, Psary–Zawiercie).
2. Harmonogram realizacji
   Proszę przedstawić szczegółowy harmonogram realizacji modernizacji CMK do prędkości 250 km/h, w tym terminy zakończenia kluczowych etapów (np. prace torowe, wdrożenie ERTMS/ETCS poziomu 2, zmiana zasilania na 25 kV AC, certyfikacja infrastruktury). Jakie działania podejmie Ministerstwo Infrastruktury, aby zminimalizować opóźnienia, szczególnie w realizacji systemu GSM-R i ETCS poziomu 2, które przesunęły termin z 2025 na 2027 rok?
3. Finansowanie inwestycji
   Jakie środki finansowe zostały dotychczas wydatkowane na modernizację CMK do prędkości 250 km/h, a jakie są planowane do końca projektu? Proszę wskazać źródła finansowania (np. Krajowy Plan Odbudowy, budżet państwa, środki własne PKP PLK) oraz podać szczegółowy podział kosztów na poszczególne etapy inwestycji (np. prace torowe, systemy sterowania, obiekty inżynieryjne).
4. Termin osiągnięcia prędkości 250 km/h
   Kiedy pierwszy pociąg pasażerski będzie mógł przejechać CMK z prędkością rozkładową 250 km/h? Proszę wskazać konkretny rok i miesiąc, w którym prędkość ta zostanie wdrożona w rozkładzie jazdy, oraz wyjaśnić, jakie warunki muszą zostać spełnione, aby to umożliwić (np. zakończenie certyfikacji, zmiana zasilania).
5. Czas podróży po modernizacji
   Ile będzie wynosił czas podróży pociągiem pasażerskim pomiędzy Warszawą a Katowicami oraz Warszawą a Krakowem po zakończeniu modernizacji CMK do prędkości 250 km/h? Proszę podać szacunkowe czasy dla pociągów kategorii EIP (Pendolino) oraz IC/TLK, uwzględniając postoje na stacjach pośrednich.
6. Działania naprawcze i nadzór nad PKP PLK
   Jakie konkretne działania nadzorcze Ministerstwo Infrastruktury podjęło wobec PKP Polskich Linii Kolejowych SA, aby zapewnić terminową realizację modernizacji CMK? Proszę wskazać, czy przeprowadzono audyt postępów w realizacji projektu po stwierdzeniu opóźnień oraz jakie wnioski z niego wynikają.

Prosimy o szczegółowe i merytoryczne odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić stan modernizacji Centralnej Magistrali Kolejowej oraz jej wpływ na poprawę dostępności i konkurencyjności transportu kolejowego w Polsce. Opóźnienia w realizacji projektu, przesuwające termin osiągnięcia prędkości 250 km/h z 2025 na 2027 rok, oraz brak jasnych informacji o finansowaniu i zmianie zasilania świadczą o niedostatecznej skuteczności rządu Koalicji Obywatelskiej w zarządzaniu strategiczną inwestycją. Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, które zainicjowało ambitne projekty kolejowe, takie jak CPK, oczekujemy od rządu pilnego przedstawienia planu działań naprawczych, harmonogramu i budżetu, aby CMK mogła jak najszybciej osiągnąć prędkość 250 km/h, przynosząc realne korzyści pasażerom. W kontekście zapowiedzianej na lipiec 2025 roku rekonstrukcji rządu, mieszkańcy Polski zasługują na rzetelne informacje o przyszłości tej kluczowej inwestycji.

Z wyrazami szacunku

Źródła:

[1] Rynek Kolejowy, „Malepszak: Ponad 200 km/h na CMK najwcześniej w 2027 r.”, 2024 r., https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/kiedy-bedzie-250-kmh-na-cmk-119749.html

[2] PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., „Prace na CMK dla szybszych podróży koleją”, 2024 r., https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/prace-na-cmk-dla-szybszych-podrozy-koleja-9473