Interpelacja w sprawie eksploatacji samochodów autonomicznych w Polsce oraz barier prawnych i planów Ministerstwa Infrastruktury w tym zakresie

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracamy się z interpelacją w sprawie eksploatacji samochodów autonomicznych w Polsce oraz barier prawnych i planów Ministerstwa Infrastruktury w tym zakresie.

Samochody autonomiczne (ang. autonomous vehicles, AV), definiowane jako pojazdy zdolne do samodzielnego poruszania się bez ingerencji kierowcy (od poziomu 3 do 5 według klasyfikacji SAE), są uznawane za przyszłość transportu, oferując potencjalne korzyści w postaci poprawy bezpieczeństwa drogowego, redukcji emisji CO2, optymalizacji ruchu drogowego oraz zwiększenia dostępności mobilności. W Polsce, mimo dynamicznego rozwoju sektora motoryzacyjnego i technologicznego, w tym badań prowadzonych przez Centrum Kompetencji Pojazdów Autonomicznych i Połączonych przy Instytucie Transportu Samochodowego (ITS) oraz firmy takie jak Aptiv w Krakowie, wdrożenie samochodów autonomicznych pozostaje na wczesnym etapie[1]. Główne przeszkody to bariery prawne, niedostosowana infrastruktura drogowa, ograniczenia technologiczne oraz niski poziom akceptacji społecznej[2].

Zgodnie z obecnym stanem prawnym, w tym ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 285), eksploatacja pojazdów autonomicznych na drogach publicznych bez kierowcy nie jest możliwa. Testowanie takich pojazdów dopuszcza się jedynie w celach badawczych, po uzyskaniu zgody organu zarządzania ruchem drogowym i pod nadzorem osoby fizycznej w pojeździe, co wynika z nowelizacji ustawy o transporcie drogowym z 2020 roku. Polska, jako sygnatariusz Konwencji Wiedeńskiej o ruchu drogowym z 1968 roku, jest związana wymogiem obecności kierowcy zdolnego do kontroli nad pojazdem, co dodatkowo ogranicza rozwój AV poziomu 4–5. Brak jasnych przepisów dotyczących odpowiedzialności cywilnej w przypadku wypadków z udziałem samochodów autonomicznych, niedostosowanie regulacji homologacyjnych oraz brak harmonizacji z unijnymi standardami, takimi jak AI Act, stanowią kolejne wyzwania[2].

Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, które w latach 2015–2023 wspierało rozwój innowacji transportowych, w tym program Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK) i nowelizację prawa dla testowania AV, wyrażamy zaniepokojenie brakiem kompleksowej strategii rządu Koalicji Obywatelskiej w tej dziedzinie. Niedostateczne działania legislacyjne oraz brak inwestycji w infrastrukturę dostosowaną do samochodów autonomicznych, takich jak systemy V2X czy standaryzowane oznakowanie drogowe, grożą marginalizacją Polski w globalnej rewolucji technologicznej[2]. W kontekście zapowiedzianej na lipiec 2025 roku rekonstrukcji rządu, mieszkańcy Polski oczekują rzetelnych informacji o planach Ministerstwa Infrastruktury w zakresie rozwoju tej kluczowej technologii.

W związku z powyższym, zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Aktualny stan regulacji prawnych
   Jakie bariery prawne obecnie uniemożliwiają pełną eksploatację samochodów autonomicznych poziomu 4–5 na drogach publicznych w Polsce? Proszę wskazać konkretne przepisy, w tym ograniczenia wynikające z Prawa o ruchu drogowym, Konwencji Wiedeńskiej oraz regulacji dotyczących odpowiedzialności cywilnej i homologacji pojazdów[2].
2. Plany legislacyjne
   Jakie działania legislacyjne planuje Ministerstwo Infrastruktury w celu usunięcia barier prawnych dla samochodów autonomicznych? Proszę przedstawić harmonogram prac nad nowelizacją przepisów, w tym Prawa o ruchu drogowym, w szczególności projektu UD17, o którym mowa w raporcie ZPP, oraz wskazać, czy resort zamierza wprowadzić regulacje dotyczące odpowiedzialności w przypadku wypadków z udziałem AV, np. poprzez utworzenie funduszu ubezpieczeń komunikacyjnych[2].
3. Harmonizacja z regulacjami unijnymi
   Jakie kroki podejmuje Ministerstwo Infrastruktury, aby dostosować polskie prawo do unijnych standardów, w tym planowanego AI Act, oraz regulacji UN ECE, w kontekście harmonizacji prawa dla AV, o której mowa w raporcie ZPP[2]? Czy Polska aktywnie uczestniczy w pracach nad harmonizacją prawa na poziomie UE, aby przyspieszyć wdrożenie AV?
4. Infrastruktura dla AV
   Jakie inwestycje w infrastrukturę drogową, takie jak systemy V2X, standaryzowane oznakowanie poziome i pionowe czy inteligentne sygnalizacje, planuje Ministerstwo Infrastruktury, aby umożliwić eksploatację samochodów autonomicznych? Proszę wskazać źródła finansowania (np. Krajowy Plan Odbudowy, budżet państwa) oraz harmonogram realizacji tych inwestycji[2].
5. Wsparcie dla badań i testów AV
   Jakie programy wsparcia dla badań i testów samochodów autonomicznych, w tym dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz instytucji takich jak Instytut Transportu Samochodowego, realizuje lub planuje Ministerstwo Infrastruktury? Proszę wskazać budżet na te działania oraz przykłady dedykowanych stref testowych w Polsce[2].
6. Strategia narodowa dla AV
   Czy Ministerstwo Infrastruktury opracowało lub planuje opracować kompleksową strategię narodową dla rozwoju samochodów autonomicznych, obejmującą regulacje prawne, inwestycje infrastrukturalne, wsparcie technologiczne i kampanie edukacyjne na rzecz akceptacji społecznej? Jeśli tak, proszę przedstawić jej główne założenia i harmonogram wdrożenia do 2030 roku[2].

Prosimy o szczegółowe i merytoryczne odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić stan prac nad eksploatacją samochodów autonomicznych w Polsce oraz plany Ministerstwa Infrastruktury w zakresie usuwania barier prawnych i wsparcia tej technologii. Brak kompleksowej strategii, opóźnienia legislacyjne oraz niedoinwestowanie infrastruktury dostosowanej do AV świadczą o niedostatecznym zaangażowaniu rządu Koalicji Obywatelskiej w rozwój tej kluczowej innowacji[2]. Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, które wspierało modernizację transportu i innowacje, oczekujemy od rządu pilnego przedstawienia planów legislacyjnych, inwestycyjnych i strategicznych, aby Polska nie została pominięta w globalnej rewolucji technologicznej. W kontekście zapowiedzianej na lipiec 2025 roku rekonstrukcji rządu, Polacy zasługują na jasne informacje o przyszłości samochodów autonomicznych w naszym kraju.

Z wyrazami szacunku

Źródła:

[1] Instytut Transportu Samochodowego, „Centrum Kompetencji Pojazdów Autonomicznych i Połączonych”, 2025, https://ckpap.its.waw.pl/

[2] Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, „Transformacja w kierunku autonomicznego transportu w Polsce – rynek, wyzwania i szanse”, kwiecień 2025, https://zpp.net.pl.