Interpelacja w sprawie wydawania przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego opinii w zakresie wykluczania wykonawców na podstawie art. 405 ustawy Prawo zamówień publicznych

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z art. 405 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605, ze zm.) zamawiający ma prawo wykluczyć wykonawcę ubiegającego się o udzielenie zamówienia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa m.in. w sytuacjach, gdy jego udział mógłby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa.

Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że na podstawie art. 405 ust. 2 pkt 3, 6 i 7 ustawy zamawiający może wykluczyć wykonawcę bez podania przyczyn faktycznych, co oznacza, że wykonawca może zostać skutecznie wyeliminowany z udziału w postępowaniu bez konieczności wykazania, jakie konkretne zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa lub obronności wiążą się z jego udziałem oraz bez wskazania związku przyczynowo-skutkowego między przedmiotem zamówienia a rzekomym zagrożeniem. W efekcie wykonawca pozostaje bez jakiejkolwiek realnej możliwości podjęcia działań naprawczych, ponieważ nie zna podstawy decyzji.

Powyższy stan rodzi poważne wątpliwości co do transparentności, proporcjonalności oraz przestrzegania zasady równego traktowania wykonawców. Może on prowadzić do nadużyć, w tym uznaniowego i arbitralnego stosowania przepisów przez instytucje opiniujące, w tym przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego. Tymczasem wykluczenie wykonawcy z postępowania z przyczyn związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa państwa jest zarzutem o bardzo poważnym charakterze i może prowadzić do istotnych strat zarówno reputacyjnych, jak i finansowych dla podmiotów działających legalnie na rynku zamówień publicznych.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie zasady, kryteria i procedury stosuje Służba Kontrwywiadu Wojskowego przy opiniowaniu wykonawców w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 405 ustawy Prawo zamówień publicznych?
2. Czy SKW prowadzi dokumentację i analizę ryzyka w zakresie wydawanych opinii negatywnych, w tym ocenę związku pomiędzy zagrożeniem bezpieczeństwa a przedmiotem zamówienia?
3. Czy i w jakim zakresie wykonawca, wobec którego została wydana opinia skutkująca wykluczeniem, ma możliwość zapoznania się z przesłankami decyzji, a także ewentualnego odniesienia się do nich lub podjęcia działań naprawczych?
4. Czy SKW monitoruje i ocenia skutki swoich opinii dla uczciwej konkurencji oraz dla stabilności i bezpieczeństwa rynku zamówień w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa?
5. Czy planowane są zmiany legislacyjne lub proceduralne, które zwiększyłyby transparentność oraz ochronę praw wykonawców przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa narodowego?