Interpelacja w sprawie zniesienia obowiązku pozyskiwania certyfikatu rezydencji podatkowej od zagranicznych freelancerów i pracowników zdalnych

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego w ostatnim czasie zwrócił się członek Rady Nadzorczej Useme – firmy z Wrocławia, która obsługuje ponad 200 tysięcy użytkowników (w tym 150 tysięcy freelancerów i 50 tysięcy firm) i specjalizuje się w legalnym rozliczaniu pracy zdalnej w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej.

Przedstawiciele Useme poinformowali mnie, że 9 czerwca 2025 roku złożyli oficjalne pismo do Pana Ministra z postulatem legislacyjnym i analizą dotyczącą potrzeby nowelizacji art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Pismo to dotyczy zniesienia obowiązku pozyskiwania certyfikatu rezydencji podatkowej w przypadku świadczenia usług przez nierezydentów na rzecz polskich firm, jeżeli usługi te są wykonywane w całości poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wskazano, obowiązujące przepisy nakładają na polskie podmioty obowiązek poboru 20% zryczałtowanego podatku, chyba że uzyskają one certyfikat rezydencji podatkowej od zagranicznego kontrahenta. Jest to proces skomplikowany, czasochłonny i kosztowny, a jego konsekwencją jest ucieczka rozliczeń za granicę i znikomy udział zagranicznych specjalistów w krajowym systemie rozliczeniowym.

Według danych Ministerstwa Finansów liczba rozliczanych w ten sposób nierezydentów spadła z 310 tysięcy w 2019 roku do zaledwie 24 w 2023 roku, a wartość transakcji – z 293 mln zł do 0,4 mln zł, co oznacza gigantyczny ubytek potencjalnych wpływów budżetowych.

Postulowane przez Useme rozwiązanie – zniesienie obowiązku przedstawiania certyfikatu rezydencji i oparcie się na krajowych rejestrach (np. ZUS, US) w celu weryfikacji braku polskiej rezydencji podatkowej – miałoby istotny wpływ na uproszczenie procedur, wzrost konkurencyjności i zwiększenie wpływów z tytułu VAT i CIT sięgających ponad miliard złotych rocznie. Rozwiązania te są już z powodzeniem stosowane w krajach skandynawskich, nadbałtyckich i w Wielkiej Brytanii.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało do tej pory skutki ekonomiczne i podatkowe obowiązku uzyskiwania certyfikatów rezydencji od zagranicznych kontrahentów?
2. Czy resort posiada dane dotyczące liczby przypadków pobrania 20% podatku z powodu braku certyfikatu rezydencji w ostatnich 5 latach?
3. Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo wobec postulatu zniesienia obowiązku certyfikatu rezydencji w przypadku świadczenia usług całkowicie spoza terytorium Polski?
4. Czy resort przewiduje nowelizację art. 26 ustawy o CIT w tym zakresie?
5. Jakie przeszkody formalnoprawne lub systemowe stoją na drodze do wdrożenia proponowanego uproszczenia?
6. Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z przedstawicielami firm specjalizujących się w obsłudze zdalnych kontraktów międzynarodowych (np. Useme)?
7. Czy rozważane są alternatywne mechanizmy weryfikacji statusu podatkowego oparte na bazach danych polskich urzędów skarbowych i ZUS?
8. Czy ministerstwo analizowało modele stosowane w krajach UE, które zrezygnowały z obowiązku certyfikatu rezydencji na rzecz rozwiązań automatycznych?
9. Jakie działania planuje resort w zakresie ograniczenia biurokratyzacji i uproszczenia obowiązków podatkowych w kontekście usług transgranicznych?
10. Czy ministerstwo podejmie prace nad systemowym rozwiązaniem umożliwiającym Polsce pełnienie funkcji regionalnego centrum rozliczeń dla cyfrowych freelancerów?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP