Interpelacja w sprawie niedopuszczalności łączenia funkcji w organach administracji rządowej i samorządowej z pełnieniem funkcji w organach samorządu zawodowego radców prawnych i adwokatów, na przykładzie ministra - członka Rady Ministrów oraz prezesa Rządowego Centrum Legislacji

Panie Premierze,

w kontekście treści otrzymanej odpowiedzi udzielonej na nasze zapytanie poselskie nr 729 z dnia 16 lipca 2024 r. w sprawie konfliktu interesów ministra - członka Rady Ministrów, przewodniczącego Komitetu Stałego Rady Ministrów oraz prezes Rządowego Centrum Legislacji pragniemy poinformować Pana Premiera, iż Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu w opinii prawnej z dnia 6 czerwca 2025 r. BEOS-WPP-827/25 na temat łączenia funkcji w organach administracji rządowej i samorządowej z pełnieniem funkcji w organach samorządu zawodowego radców prawnych i adwokatów w tezach opinii stwierdza:

1. Łączenie funkcji w organach administracji rządowej (członka Rady Ministrów, sekretarza stanu, wojewody) lub w organach wykonawczych gminy i powiatu z funkcją w organie samorządu zawodowego adwokatów i radców prawnych stoi w sprzeczności z podstawowymi założeniami decentralizacji władztwa publicznego związanego z reprezentacją osób wykonujących ten zawód oraz sprawowaniem pieczy nad jego należytym wykonywaniem i prowadzi do konfliktu interesów.

2. Ustawodawca nie ustanowił jednak przepisów, które wykluczałyby łączenie takich stanowisk. Zasady deontologii zawodowej, określone uchwałami organów korporacji adwokatów i radców prawnych, pozwalają na wykładnię, która uznawałaby łączenie omawianych stanowisk za działanie podważające zaufanie do tych zawodów oraz zagrażające ich niezależności. Wykładnia tych przepisów – zgodnie z obowiązującymi założeniami ustrojowymi – należy jednak do organów korporacji.

Powyższa opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu jest wyczerpująca i w świetle przedstawionych definicji konfliktu interesów nie pozostawia wątpliwości, że Pan Maciej Berek – członek Rady Ministrów, przewodniczący Komitetu Stałego Rady Ministrów oraz Pani Joanna Knapińska prezes Rządowego Centrum Legislacji nie powinni łączyć funkcji w administracji rządowej i organie samorządu zawodowego - Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

W świetle powyższej opinii zwracamy się z uprzejmie do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

1. Co Pan jako prezes Rady Ministrów zamierza zrobić w celu wyeliminowania wyżej opisanego konfliktu interesów oraz potencjalnego konfliktu prawnego zadań Pana Macieja Berka jako ministra członka Rady Ministrów oraz Pani Joanny Knapińskiej prezesa Rządowego Centrum Legislacji, uczestniczących w kształtowaniu i realizacji polityki rządu oraz nadzorujących rządowy proces legislacyjny (tj. zadania określone w ustawie o Radzie Ministrów) z zadaniami wynikającymi z pełnienia funkcji w organie samorządu radców prawnych (Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie), określonymi w ustawie o radcach prawnych?
2. Zwracamy się do Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi - czy poza wskazanymi wyżej osobami występują inne przypadki osób kierujących centralnymi urzędami administracji rządowej, wojewódzkimi organami administracji rządowej, które jednocześnie zasiadają we władzach organów samorządów zawodowych radców prawnych i adwokatów.
3. Czy Rada Ministrów przedłoży w formie inicjatywy rządowej nowelizację ustaw o radcach prawnych oraz o adwokaturze wykluczającą możliwość łączenia funkcji w organach administracji rządowej i samorządowej z pełnieniem równocześnie funkcji w organach samorządu zawodowego radców prawnych i adwokatów, po to, aby nie podważało to zaufania do tych zawodów oraz nie zagrażało ich niezależności?