Interpelacja w sprawie planów budowy lub modernizacji 262 przystanków kolejowych do 2032 roku oraz likwidacji "Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021-2025", który był kluczowym narzędziem w walce z wykluczeniem komunikacyjnym w Polsce

Szanowny Panie Ministrze,

„Rządowy program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025”, ustanowiony uchwałą nr 63/2021 z dnia 19 maja 2021 roku przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, umożliwił realizację 213 zadań przystankowych, w tym zakończenie 150 inwestycji do końca 2024 roku, znacząco poprawiając dostępność transportu kolejowego w wielu regionach Polski[1]. Z głębokim niepokojem odnotowujemy jednak decyzję obecnego kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury o uznaniu kontynuacji programu jako odrębnego programu wieloletniego za niezasadną, co zostało potwierdzone w odpowiedzi na interpelację nr 9559 z 19 maja 2025 r. (znak: DTK-5-1.054.102.2025)[2]. Zamiast tego resort zapowiedział włączenie zadań budowy i modernizacji przystanków do Krajowego Programu Kolejowego (KPK) do 2030 roku z perspektywą do 2032 roku, bez przedstawienia szczegółów budżetu, kryteriów doboru lokalizacji czy procedur ich realizacji.

Z doniesień medialnych z 5 czerwca 2025 r. wynika, że wiceminister Piotr Malepszak ogłosił plan budowy lub modernizacji 262 przystanków kolejowych do 2032 roku w ramach projektów liniowych, co ma być de facto kontynuacją programu przystankowego, choć bez formalnych ram programu[3]. Zapowiedź ta, choć potencjalnie pozytywna dla dalszej walki z wykluczeniem komunikacyjnym, budzi poważne wątpliwości z powodu braku szczegółów dotyczących budżetu, listy lokalizacji oraz kryteriów doboru inwestycji. Co więcej, decyzja o likwidacji programu przystankowego jako odrębnego programu, bez przedstawienia jasnej alternatywy, świadczy o chaotycznym podejściu Ministerstwa Infrastruktury do strategii transportowej i lekceważeniu celów walki z wykluczeniem komunikacyjnym, które były priorytetem rządu Prawa i Sprawiedliwości.

Jako posłowie opozycji wyrażamy obawy, że brak transparentności w planowaniu nowych inwestycji przystankowych oraz rezygnacja z dedykowanego programu mogą ograniczyć dostępność transportu kolejowego w mniejszych miejscowościach, gdzie kolej jest często jedynym sposobem na pokonanie wykluczenia komunikacyjnego.

W obliczu zapowiedzi wiceministra Malepszaka oraz niewystarczających odpowiedzi resortu na wcześniejsze pytania poselskie konieczne jest pilne wyjaśnienie szczegółów dotyczących planu budowy lub modernizacji 262 przystanków oraz uzasadnienie likwidacji programu przystankowego.

W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Budżet planowanych inwestycji

Jaki jest szacunkowy budżet na zapowiedzianą przez wiceministra Piotra Malepszaka budowę lub modernizację 262 przystanków kolejowych do 2032 roku? Proszę wskazać źródła finansowania (np. budżet państwa, fundusze unijne, inne źródła) oraz szczegółowy podział środków na poszczególne lata realizacji.

1. Lista lokalizacji inwestycji

Proszę przedstawić pełną listę 262 przystanków kolejowych planowanych do budowy lub modernizacji do 2032 roku, z podziałem na województwa, wskazując, które przystanki będą nowe, a które zmodernizowane. Czy lista ta została już zatwierdzona, a jeśli nie, kiedy zostanie opublikowana?

1. Kryteria doboru lokalizacji

Jakie szczegółowe kryteria zastosowano przy doborze lokalizacji dla 262 przystanków? Proszę wskazać, w jaki sposób uwzględniono potrzeby komunikacyjne, gęstość zaludnienia, potencjał turystyczny, nowe skupiska ludności oraz przepustowość linii kolejowych, aby uniknąć problemów z niską frekwencją (1–2 pasażerów dziennie) wskazanych przez wiceministra Malepszaka. Czy przeprowadzono analizy uzasadniające wybór każdej lokalizacji?

1. Harmonogram realizacji inwestycji

Proszę przedstawić szczegółowy harmonogram realizacji planu budowy lub modernizacji 262 przystanków, w tym przewidywane terminy rozpoczęcia i zakończenia prac dla każdej lokalizacji oraz etapy (projektowanie, przetargi, budowa).

1. Zaangażowanie społeczne i konsultacje

W jaki sposób Ministerstwo Infrastruktury planuje zaangażować samorządy, mieszkańców i organizacje społeczne w proces zgłaszania propozycji lokalizacji nowych przystanków w ramach KPK? Proszę wskazać procedury i kanały komunikacji, które umożliwią aktywny udział społeczności lokalnych w walce z wykluczeniem komunikacyjnym.

1. Uzasadnienie likwidacji programu przystankowego

Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury uznało kontynuację „Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025” jako odrębnego programu za niezasadną? Proszę przedstawić szczegółowe uzasadnienie tej decyzji, w tym analizę korzyści i wad włączenia zadań do KPK w porównaniu do utrzymania dedykowanego programu. Jak resort zamierza zagwarantować, że walka z wykluczeniem komunikacyjnym pozostanie priorytetem w ramach KPK?

Prosimy o szczegółowe i merytoryczne odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić plany Ministerstwa Infrastruktury dotyczące budowy lub modernizacji 262 przystanków kolejowych do 2032 roku oraz skutki likwidacji „Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025”. Zapowiedź wiceministra Malepszaka, choć potencjalnie wspierająca walkę z wykluczeniem komunikacyjnym, budzi obawy z powodu braku szczegółów mówiących o budżecie, lokalizacjach i kryteriach doboru. Decyzja o rezygnacji z dedykowanego programu, bez przedstawienia jasnej alternatywy, świadczy o chaotycznym zarządzaniu polityką transportową i niedostatecznym priorytecie dla przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu.

Jako posłowie opozycji wzywamy rząd do pilnego przedstawienia transparentnego planu realizacji 262 przystanków, z uwzględnieniem potrzeb społeczności lokalnych, oraz uzasadnienia likwidacji programu, który był kluczowym osiągnięciem rządu Prawa i Sprawiedliwości w walce z wykluczeniem komunikacyjnym.

Z wyrazami szacunku

Źródła:

[1] Ministerstwo Infrastruktury, „Rządowy program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025”, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/rzadowy-program-budowy-lub-modernizacji-przystankow-kolejowych-na-lata-2021-2025 (dostęp: 12.06.2025 r.).

[2] Odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury na interpelację nr 9559, DTK-5-1.054.102.2025, 19 maja 2025 r.

[3] Rynek Kolejowy, „Malepszak: Do 2032 roku zbudujemy lub zmodernizujemy 262 przystanki”, 5 czerwca 2025, https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/malepszak-do-2032-roku-zbudujemy-lub-zmodernizujemy-262-przystanki-123517.html.