Interpelacja w sprawie wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy przez jednostki samorządu terytorialnego

Szanowny Panie Ministrze,

samorządy terytorialne są bardzo ważnym elementem sprawnego państwa – to one realizują zdecydowaną większość polityk publicznych najbliżej obywatela: od inwestycji w wodociągi i drogi lokalne, po przedszkola, termomodernizację budynków, cyfryzację usług i zieloną energię. Aby samorządy mogły skutecznie pełnić swoje zadania, muszą mieć dostęp do przewidywalnego i stabilnego wsparcia finansowego.

W ostatnich latach samorządy w całej Polsce otrzymały rekordowe środki z Programu Inwestycji Strategicznych w ramach Polskiego Ładu – program ten zapewnił gminom i powiatom dostęp do bezzwrotnych środków inwestycyjnych w skali, jakiej wcześniej nie było. Dzięki temu możliwa była realizacja tysięcy inwestycji lokalnych w najmniejszych nawet gminach.

Tymczasem środki z Krajowego Planu Odbudowy – które również miały trafić do samorządów – przez ponad dwa lata były blokowane przez Komisję Europejską na wyraźną prośbę polityków Platformy Obywatelskiej, którzy wręcz chwalili się tym w mediach. Zamiast wspierać samorządy, wykorzystywano mechanizmy europejskie do wewnętrznych gier politycznych. Dziś, gdy środki KPO zaczynają w ograniczonym zakresie być uruchamiane, pojawiają się pytania o to, czy faktycznie trafiają tam, gdzie są najbardziej potrzebne.

W związku z tym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile środków z Krajowego Planu Odbudowy trafiło dotychczas do jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, województw)? Proszę o podanie danych łącznych oraz rozbicie na kategorie: dotacje bezzwrotne i środki pożyczkowe.
2. Jakie konkretnie programy w ramach KPO były otwarte dla samorządów? Proszę o podanie nazw działań, dat ogłoszenia naborów, dostępnych alokacji oraz liczby i wartości złożonych i przyznanych wniosków.
3. Ile wniosków złożyły jednostki samorządu terytorialnego we wszystkich dotychczasowych naborach KPO? Proszę o podanie danych liczbowych i łącznej wartości wnioskowanych środków.
4. Jakie kategorie inwestycji samorządowych (np. wodociągi, kanalizacja, OZE, żłobki, transport niskoemisyjny, termomodernizacja, cyfryzacja usług publicznych) były najczęściej wskazywane we wnioskach? Które z nich uzyskały dofinansowanie?
5. Czy ministerstwo planuje kolejne nabory dla samorządów w ramach KPO w 2025 roku? Jeśli tak, na jakie kwoty, w jakich działaniach i z jakich komponentów KPO?
6. Czy planowane są kolejne programy bezzwrotne dla samorządów, czy będą to wyłącznie instrumenty zwrotne (pożyczkowe)? Jakie proporcje między dotacjami a pożyczkami przewiduje ministerstwo?
7. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej analizuje możliwość ułatwienia dostępu do środków KPO dla mniejszych gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, które często nie posiadają odpowiedniego zaplecza technicznego do konkurowania w obecnym systemie naborów?