Interpelacja w sprawie przyczyn opóźnień w realizacji programu Kolej Plus oraz projektów opóźnionych i planowanych do realizacji do 2032 r.

Szanowny Panie Ministrze,

Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej Plus, zainicjowany przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, jest strategicznym narzędziem w walce z wykluczeniem komunikacyjnym mającym na celu przywrócenie lub utworzenie połączeń kolejowych w miejscowościach powyżej 10 tys. mieszkańców, które obecnie nie mają dostępu do kolei pasażerskiej lub wymagają modernizacji istniejących linii. Program o wartości 13,3 mld zł obejmuje 35 projektów w 11 województwach, które miały zostać zrealizowane do 2029 roku, poprawiając dostępność transportu publicznego dla około 1,5 mln mieszkańców[1]. Z głębokim niepokojem odnotowujemy jednak doniesienia o poważnych opóźnieniach w realizacji programu, które zmuszają Ministerstwo Infrastruktury do planowania jego wydłużenia do 2032 roku, jak wskazano w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9851 dotyczącą Lubelskiej Kolei Aglomeracyjnej (LKA) z dnia 10 czerwca 2025 roku[2].

W odpowiedzi na interpelację nr 9851 stwierdzono, że Ministerstwo Infrastruktury dostrzega ryzyko niezakończenia niektórych zadań w okresie obowiązywania programu Kolej Plus, co wymaga wydłużenia jego realizacji do 2032 roku[2]. Ta deklaracja, choć wskazuje na świadomość problemów, budzi poważne obawy o skuteczność zarządzania programem przez rząd Koalicji Obywatelskiej. Brak szczegółowych wyjaśnień dotyczących przyczyn opóźnień, listy projektów objętych ryzykiem oraz planów ich realizacji w wydłużonym terminie świadczy o niedostatecznej transparentności i nadzorze Ministerstwa Infrastruktury nad PKP Polskimi Liniami Kolejowymi SA (PKP PLK) odpowiedzialnymi za wdrożenie programu. Opóźnienia te bezpośrednio zagrażają realizacji celów programu, takich jak poprawa dostępności kolei w regionach wykluczonych komunikacyjnie, w tym w województwie lubelskim, które boryka się z jednym z najniższych wskaźników podróży koleją na mieszkańca.

Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości krytycznie oceniamy brak konkretnych działań rządu w celu przyspieszenia realizacji programu Kolej Plus oraz niedostateczne informowanie społeczeństwa o przyczynach i skutkach opóźnień. Wydłużenie programu o trzy lata bez jasnego planu działań naprawczych oraz listy zagrożonych projektów podważa zaufanie mieszkańców do polityki transportowej rządu i stawia pod znakiem zapytania skuteczność walki z wykluczeniem komunikacyjnym. W obliczu trwających negocjacji dotyczących zmian w projektach Kolej Plus konieczne jest pilne wyjaśnienie, jakie czynniki przyczyniły się do opóźnień i jak resort zamierza je rozwiązać.

W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Przyczyny opóźnień w realizacji programu Kolej Plus

Jakie są szczegółowe przyczyny opóźnień w realizacji projektów w ramach programu Kolej Plus, które doprowadziły do konieczności wydłużenia programu do 2032 roku? Proszę wskazać konkretne czynniki, takie jak problemy administracyjne, finansowe, organizacyjne, brak analiz popytu czy inne, oraz wyjaśnić, jakie działania Ministerstwo Infrastruktury podjęło, aby je wyeliminować.

1. Lista opóźnionych projektów

Które z 35 projektów objętych programem Kolej Plus są zagrożone niezakończeniem do 2029 roku i będą realizowane do 2032 roku? Proszę przedstawić pełną listę tych projektów, z podziałem na województwa, wskazując ich nazwy, lokalizacje oraz obecny etap realizacji (np. dokumentacja projektowa, przetargi, roboty budowlane).

1. Harmonogram realizacji opóźnionych projektów

Proszę przedstawić szczegółowy harmonogram realizacji opóźnionych projektów Kolej Plus do 2032 roku, w tym przewidywane terminy zakończenia dokumentacji projektowej, rozpoczęcia i zakończenia robót budowlanych dla każdego z nich. Czy Ministerstwo Infrastruktury opracowało plan działań naprawczych dla tych inwestycji?

1. Finansowanie po wydłużeniu programu

Jakie źródła finansowania zostały zabezpieczone dla realizacji opóźnionych projektów Kolej Plus w okresie 2029–2032? Proszę wskazać, czy będą to środki z budżetu państwa, fundusze unijne (np. w ramach KPO lub perspektywy 2021–2027) czy inne źródła oraz podać szacunkowe kwoty dla każdego projektu.

1. Wpływ opóźnień na wykluczenie komunikacyjne

Jak Ministerstwo Infrastruktury ocenia wpływ opóźnień w realizacji programu Kolej Plus na walkę z wykluczeniem komunikacyjnym, szczególnie w regionach o niskim wskaźniku podróży koleją? Proszę wskazać, jakie działania resort planuje, aby zminimalizować negatywne skutki tych opóźnień dla mieszkańców mniejszych miejscowości.

1. Nadzór nad PKP PLK

Jakie konkretne działania nadzorcze Ministerstwo Infrastruktury podjęło wobec PKP Polskich Linii Kolejowych SA, aby zapewnić terminową realizację projektów Kolej Plus? Proszę wskazać, czy resort przeprowadził audyt postępów w realizacji programu po stwierdzeniu ryzyka opóźnień oraz jakie wnioski z niego wynikają.

Prosimy o szczegółowe i merytoryczne odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić przyczyny opóźnień w realizacji programu Kolej Plus oraz plany Ministerstwa Infrastruktury dotyczące jego wydłużenia do 2032 roku. Zapowiedź przesunięcia terminu zakończenia programu, bez wskazania konkretnych przyczyn i projektów objętych opóźnieniami, świadczy o niedostatecznej skuteczności rządu Koalicji Obywatelskiej w zarządzaniu strategicznym projektem dla transportu publicznego.

Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości, które zainicjowało program Kolej Plus, wzywamy rząd do pilnego przedstawienia transparentnego planu działań naprawczych, listy opóźnionych projektów oraz zapewnienia finansowania i nadzoru nad PKP PLK, aby zminimalizować straty dla mieszkańców regionów wykluczonych komunikacyjnie. Brak konkretnych działań podważa zaufanie do polityki transportowej rządu i rodzi obawy o dalsze opóźnienia w realizacji inwestycji kluczowych dla zrównoważonego rozwoju Polski.

Z wyrazami szacunku

Źródła:

[1] Ministerstwo Infrastruktury, „Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej Plus”, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/program-uzupelniania-lokalnej-i-regionalnej-infrastruktury-kolejowej (dostęp: 12.06.2025 r.).

[2] Odpowiedź na interpelację poselską nr 9851, Ministerstwo Infrastruktury, DTK-5-1.054.109.2025; https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/interpelacja.xsp?typ=INT&nr=9851