Interpelacja w sprawie braku realnej konkurencji na rynku sprzedaży energii elektrycznej

Szanowny Panie Ministrze,

zgłaszam interpelację w związku z problemem, na który zwracają uwagę obywatele będący prosumentami energii elektrycznej w Polsce, a szczególnie mieszkańcy województwa podkarpackiego.

Obecnie spółka PGE Obrót SA uniemożliwia prosumentom korzystanie z polecenia zapłaty jako jednej z podstawowych form regulowania należności za faktury. Ta sytuacja stawia prosumentów w mniej korzystnym położeniu niż odbiorców nieposiadających instalacji prosumenckich, którzy z tej opcji mogą swobodnie korzystać. Trudno nie odnieść wrażenia, że mamy do czynienia z dyskryminacją tej grupy klientów – mimo ich aktywnej roli w transformacji energetycznej i inwestycji we własne źródła energii odnawialnej.

Dodatkowo mieszkańcy województwa podkarpackiego, którzy chcieliby zmienić sprzedawcę energii elektrycznej, napotykają na istotne bariery infrastrukturalne. Na tym obszarze dominującą pozycję posiada PGE Obrót SA, a inni sprzedawcy nie dysponują odpowiednią infrastrukturą dystrybucyjną, co w praktyce ogranicza konsumentom możliwość wyboru dostawcy prądu. Mimo formalnie istniejącego wolnego rynku energii konsumenci nie mają realnej alternatywy.

Brak realnej konkurencji na rynku sprzedaży energii elektrycznej ma negatywny wpływ na ceny energii dla konsumentów, a także na jakość usług i innowacyjność dostawców. W warunkach monopolu lub oligopolu brak jest mechanizmów rynkowych, które wymuszają obniżki cen. Dominujący sprzedawca nie ma motywacji, by konkurować cenowo, ponieważ konsumenci nie mają dokąd uciec. Brak konkurencji oznacza, że firmy nie muszą zabiegać o klienta. W efekcie: stosują mniej korzystne taryfy i opłaty dodatkowe, oferują słabszą jakość obsługi klienta, opóźniają wprowadzanie innowacji (np. aplikacji, zdalnego odczytu, lepszych modeli rozliczeń). Firmy dominujące utrudniają rozliczanie energii z mikroinstalacji OZE (np. przez brak polecenia zapłaty, długi czas rozliczeń), ponieważ nie muszą obawiać się, że klienci przejdą do konkurencji. W regionach z dominacją jednej spółki taka firma często inwestuje tylko tyle, ile musi, a nie tyle, ile wynikałoby z potrzeb rynku. Gdyby istniała realna konkurencja, inwestycje musiałyby być bardziej dynamiczne, np. w sieci, liczniki zdalnego odczytu, efektywność energetyczną, czytelne faktury.

Brak realnej konkurencji prowadzi do wyższych cen, mniejszego wyboru taryf, utrudnionego rozwoju OZE, niższej jakości usług dla klientów.

Dlatego otwarcie rynku na rzeczywistą konkurencję, także regionalną, jest kluczowe dla poprawy sytuacji konsumentów i transformacji energetycznej oraz obniżek cen prądu.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dlaczego spółka PGE Obrót SA uniemożliwia prosumentom ustanowienie polecenia zapłaty jako formy rozliczania się z należności za energię elektryczną? Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych planuje interwencję w tej sprawie?
2. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych prowadzi prace zmierzające do realnego zwiększenia konkurencyjności na rynku sprzedaży energii elektrycznej w Polsce, w tym szczególnie na terenach zdominowanych przez jednego sprzedawcę, jak województwo podkarpackie?
3. Jakie działania przewiduje rząd w celu zagwarantowania równych praw konsumenckich dla prosumentów oraz realnej możliwości wyboru sprzedawcy energii w całym kraju?
4. Jaki odsetek konsumentów energii elektrycznej w Polsce – według wiedzy ministerstwa – nie ma realnej możliwości zmiany sprzedawcy energii z powodu braku odpowiedniej infrastruktury na danym terenie?
5. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych prowadziło lub zlecało jakiekolwiek analizy, badania lub przeglądy rynku w tym zakresie? Jeśli tak – kiedy i jakie były ich wyniki? Jeśli nie – czy planowane jest podjęcie takich działań?