Interpelacja w sprawie uchybień i nieprawidłowości dotyczących stosowania środka w postaci redysponowania nierynkowego odnawialnych źródeł energii elektrycznej (OZE) przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA

Szanowna Pani Ministro,

Polskie Sieci Elektroenergetyczne Spółka Akcyjna (dalej PSE SA) z siedzibą przy ulicy Warszawskiej 165, 05-520 Konstancin-Jeziorna, NIP 5262748966, REGON 015668195 – to jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, w której minister właściwy do spraw gospodarki wykonuje uprawnienia Skarbu Państwa, a która to spółka, na podstawie przepisów: rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. (zał. 3), ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne oraz ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, stosuje środek w postaci nierynkowego redysponowania odnawialnych źródeł energii elektrycznej (OZE) oraz reguły, na podstawie których redysponowanie jest dokonywane.

Poznański rejon operatora energetycznego Enea Operator, wraz z lokalnymi wytwórcami energii z odnawialnych źródeł energii, są podjęci wyżej wymienionym środkiem przez PSE SA w postaci redysponowania. Dokładniej, jest to ograniczanie mocy czynnej elektrowni fotowoltaicznych w obrębie poznańskim Enea Operator praktycznie do 0, gdzie jednocześnie pozostała część kraju nie jest tym środkiem objęta w proporcjonalnym stopniu. Sytuacja ta powtarza się w każdy słoneczny dzień. W okresie od 1 marca wystąpiły już 72 dni, w których zastosowano niniejszy środek, gdzie oddział poznański był objęty nim w 76% dni oraz przez 78% godzin redysponowania. Dane należy tutaj zestawić z mocą wytwórczą farm fotowoltaicznych w rejonie poznańskim, która wynosi ok. 1140 MW. Na terenie kraju moc wytwórcza farm fotowoltaicznych, wynosi 10 000 MW. Wyłączenia wahają się w zakresie średnio pomiędzy 450,8MW a 1672,8MW, co stanowi zakres między 4,51% a 16,73% całościowej mocy wytwórczej zainstalowanych farm fotowoltaicznych w Polsce przyłączonych do sieci średniego napięcia.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czym spowodowane jest tak częste, na tle całego kraju i w porównaniu do innych operatorów, stosowanie środka w postaci nierynkowego redysponowania odnawialnych źródeł energii, w szczególności farm fotowoltaicznych, na terenie Enea Operator rejon poznański, skutkującego w znacznym stopniu wyłączeniami farm fotowoltaicznych?
2. Dlaczego przeważająca część kraju nie podlega stosowaniu środka w postaci nierynkowego redysponowania odnawialnych źródeł energii farm fotowoltaicznych?
3. Kto w rzeczywistości jest odpowiedzialny za kształt tego nierównomiernego, w skali kraju, nierynkowego redysponowania mocy odnawialnych źródeł energii farm fotowoltaicznych?
4. W jaki sposób Polskie Sieci Elektroenergetyczne stosują się do obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943, który jednoznacznie wskazuje na konieczność stosowania środków redysponowania i ograniczania w sposób niedyskryminacyjny i proporcjonalny?

W szczególności proszę o informację:
- na jakiej podstawie określa się kolejność lub częstotliwość redysponowania poszczególnych jednostek wytwórczych (np. farm fotowoltaicznych),
- dlaczego, w praktyce, obserwowana jest istotna asymetria w redysponowaniu źródeł o podobnym charakterze technicznym i ekonomicznym, co może wskazywać na pomijanie zasady proporcjonalności.

5. Jaki podmiot jest uprawniony do kontrolowania prawidłowości stosowania wymienionego środka, dokładniej wydawania poleceń nierynkowego redysponowania źródeł OZE przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne, kwestie ciągłego wydawania poleceń nierynkowego redysponowania rejonowi poznańskiemu Enea Operator, z pominięciem pozostałych rejonów i operatorów na terenie kraju?
6. W jaki sposób Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA zamierzają rozwiązać problem obejmowania niniejszym środkiem wyłącznie jednej części kraju, pomijając pozostałe obszary?
7. Dlaczego nierynkowym redysponowaniem nieobjęte są elektrownie fotowoltaiczne przyłączone do sieci wysokich napięć, które stanowią ok. 20% wszystkich farm w Polsce?
8. Dlaczego rekompensaty z tytułu redysponowania stanowią zaledwie średnio 10% faktycznie utraconych przychodów z tytułu niewyprodukowanej energii elektrycznej, a nie liczy się ich po cenie z kontraktów?
9. Dlaczego rozpatrywanie wniosków o rekompensaty trwa powyżej 1 roku od dnia złożenia wniosku? Przedsiębiorcy nie mają wydanych decyzji na wnioski złożone wiosną 2024 roku, co dodatkowo utrudnia funkcjonowanie sektora energetycznego.
10. Jak Rada Ministrów rozwiąże problem pozostałych, po bankructwach firm, elektrowni produkujących energie z odnawialnych źródeł energii na przekształconych rolniczych terenach oraz związanych z tym skutków finansowych i podejścia do Europejskiego Zielonego Ładu i odnawialnych źródeł energii?