Interpelacja w sprawie obowiązku raportowania następczego schematów podatkowych jako przejawu nadregulacji w Ordynacji podatkowej

W świetle raportu Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski kolejna zidentyfikowana nadregulacja dotyczy art. 86j ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Przepis ten wprowadza obowiązek tzw. raportowania następczego schematów podatkowych, co stanowi rozszerzenie zakresu obowiązków informacyjnych względem przepisów unijnych.

Dyrektywa Rady (UE) 2018/822 z dnia 25 maja 2018 r. (DAC6) nakłada na państwa członkowskie obowiązek wdrożenia systemu raportowania schematów podatkowych transgranicznych – chodzi przy tym o raportowanie pierwotne, czyli informowanie organów podatkowych o samym rozpoczęciu stosowania schematu lub podjęciu pierwszych działań w tym zakresie (art. 8ab dyrektywy).

Tymczasem polski ustawodawca wprowadził w art. 86j dodatkowy, nieprzewidziany w unijnym prawie obowiązek raportowania następczego. Obejmuje on sytuacje, w których podatnik:

• kontynuuje stosowanie wcześniej zgłoszonego schematu,
• uzyskuje z niego wymierne korzyści podatkowe,
• ma obowiązek w terminie złożenia deklaracji podatkowej równolegle poinformować szefa KAS o numerze schematu i uzyskanych korzyściach.

Rozwiązanie to:

• nie ma podstawy w unijnych regulacjach,
• powiela obowiązki ewidencyjne i raportowe,
• może prowadzić do nakładania kar za niezłożenie informacji mimo uprzedniego zgłoszenia schematu,
• generuje dodatkowe koszty i ryzyka po stronie podatników, w tym ryzyko sankcyjne oraz naruszenia tajemnicy zawodowej (szczególnie w przypadku doradców podatkowych, adwokatów i radców prawnych).

W związku z powyższym kieruję następujące pytania:

1. Dlaczego rząd zdecydował się na wprowadzenie obowiązku raportowania następczego schematów podatkowych, mimo że nie wynika on z dyrektywy DAC6?
2. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło ocenę skutków regulacji (OSR) dla art. 86j Ordynacji podatkowej i jaki był wynik tej oceny?
3. Jakie jest roczne obciążenie administracyjne (czasowe i finansowe) związane z raportowaniem następczym po stronie przedsiębiorców i doradców podatkowych?
4. Czy planowana jest nowelizacja ustawy w kierunku rezygnacji z wymogu raportowania następczego celem dostosowania przepisów do unijnego minimum?
5. Jak rząd planuje przeciwdziałać narastającemu chaosowi interpretacyjnemu wokół obowiązków sprawozdawczych w ramach schematów podatkowych?

Wprowadzenie obowiązku raportowania następczego jest ewidentnym przykładem gold-platingu, który prowadzi do zwiększenia ryzyka karnego oraz obowiązków informacyjnych w sposób niewspółmierny do celów unijnych regulacji. Nakładanie takich nadmiernych obowiązków informacyjnych pod pozorem implementacji przepisów unijnych wymaga natychmiastowej rewizji legislacyjnej.