Interpelacja w sprawie obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych jako przejawu nadregulacji wykraczającej poza wymogi unijnej dyrektywy DAC6

Interpelacja odnosi się do kolejnego punktu wskazanego w raporcie Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski i dotyczy przepisów Ordynacji podatkowej (art. 86b § 1 w zw. z art. 86a § 1 pkt 10 i pkt 12), które implementują unijną dyrektywę Rady 2011/16/UE (tzw. DAC6), w szczególności jej artykuł 8ab wprowadzony dyrektywą 2018/822.

Dyrektywa DAC6 nakłada na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia przepisów dotyczących raportowania tzw. uzgodnień transgranicznych przez pośredników (doradców podatkowych, prawników, banki). Intencją unijnego prawodawcy było stworzenie mechanizmu wykrywania transgranicznych praktyk unikania opodatkowania, które mogłyby mieć wpływ na systemy podatkowe innych państw UE.

Tymczasem polski ustawodawca znacząco rozszerzył zakres tego obowiązku, nakładając go również na schematy krajowe, które nie mają wpływu transgranicznego. Obowiązek raportowania krajowych schematów podatkowych nie wynika z dyrektywy DAC6 i stanowi nadregulację (gold-plating), która:

• obciąża doradców podatkowych, radców prawnych i adwokatów nadmiernymi obowiązkami sprawozdawczymi,
• zwiększa ryzyko naruszenia tajemnicy zawodowej (czego dotyczyły liczne głosy krytyczne m.in. ze strony środowisk prawniczych oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego),
• wprowadza klimat prawnej niepewności i odstrasza od korzystania z profesjonalnej pomocy podatkowej.

W związku z zapowiedzią premiera Donalda Tuska z dnia 22 maja 2025 r., dotyczącą przygotowania ponad 100 ustaw deregulacyjnych do końca maja, zwracam się z pytaniami:

1. Czy w ramach prac nad pakietem deregulacyjnym rząd planuje uchylenie lub ograniczenie obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych, które wykraczają poza minimalne wymogi unijnej dyrektywy DAC6?

2. Czy została przeprowadzona analiza skutków regulacji art. 86b § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie jej wpływu na tajemnicę zawodową doradców podatkowych, radców prawnych i adwokatów?

3. Czy projektowana ustawa deregulacyjna zawiera propozycję zmiany definicji „schematu podatkowego”, tak aby ograniczyć obowiązek raportowania wyłącznie do schematów transgranicznych, zgodnie z celem dyrektywy?

4. Czy rząd posiada dane na temat liczby zgłoszonych krajowych schematów podatkowych oraz ich realnego wpływu na uszczelnienie systemu podatkowego?

Przeregulowanie polskiego systemu podatkowego przez obowiązek raportowania krajowych schematów podatkowych nie tylko narusza ducha i litery prawa unijnego, ale przede wszystkim paraliżuje legalną działalność doradczą, ogranicza wolność gospodarczą i wprowadza efekt mrożący dla podatników oraz ich pełnomocników. Obowiązek ten powinien zostać jak najszybciej zniesiony lub przynajmniej zawężony do zakresu unijnego minimum.