Interpelacja w sprawie karnej sankcji za promowanie nabycia lub objęcia udziałów w spółkach z o.o. - jako nieproporcjonalnej nadregulacji nieprzewidzianej w prawie UE

Interpelacja dotyczy kolejnego punktu wskazanego w raporcie Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski i odnosi się do art. 5951 i 5952 Kodeksu spółek handlowych, które wprowadzają odpowiedzialność karną za naruszenie zakazu promowania nabycia lub objęcia udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Przepisy te są następstwem nowelizacji KSH mającej implementować rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503 dotyczące usług finansowania społecznościowego (crowdfundingu udziałowego).

Rozporządzenie 2020/1503 wyraźnie dopuszcza możliwość oferowania udziałów spółek z o.o. w ramach crowdfundingu, pod warunkiem braku ograniczeń, które mogłyby skutecznie uniemożliwiać ich zbycie, w tym ograniczeń w promocji. Polskie przepisy nie tylko wprowadzają taki zakaz (art. 1821 KSH), ale dodatkowo penalizują jego naruszenie, co stanowi drastyczne zaostrzenie wymogów względem podmiotów, które chciałyby skorzystać z nowoczesnych form pozyskiwania kapitału.

W efekcie – mimo jednoznacznego brzmienia przepisów unijnych – ustawodawca krajowy:

• zakazał publicznego promowania udziałów w spółkach z o.o.,
• a następnie obłożył ten zakaz sankcją karną, tworząc ryzyko odpowiedzialności karnej dla przedsiębiorców i dostawców usług crowdfundingu działających w zgodzie z unijnym rozporządzeniem.

Jest to klasyczny przypadek nadregulacji (gold-platingu), w którym krajowy ustawodawca nie tylko wykracza poza unijne minimum, ale narusza unijne gwarancje swobody przedsiębiorczości i neutralności regulacyjnej, poprzez tworzenie zniechęcającego otoczenia prawnego dla innowacyjnych form inwestycji i finansowania MŚP.

W związku z wypowiedzią premiera Donalda Tuska z 22 maja 2025 roku, zapowiadającą przygotowanie ponad 100 ustaw deregulacyjnych do końca maja, zasadnym jest postawienie następujących pytań:

1. Czy rząd planuje uchylenie art. 5951 i 5952 Kodeksu spółek handlowych, jako przepisów stanowiących nieproporcjonalną sankcję karną względem naruszenia zakazu nieprzewidzianego przez prawo UE?

2. Czy w ramach przygotowywanego pakietu deregulacyjnego prowadzona była analiza zgodności tych przepisów z rozporządzeniem 2020/1503?

3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości lub Ministerstwo Rozwoju i Technologii zbadało wpływ karnych przepisów na rozwój rynku equity crowdfundingu i atrakcyjność inwestycyjną Polski?

4. Czy którykolwiek z przepisów rozporządzenia 2020/1503 zobowiązuje państwa członkowskie do penalizacji naruszeń tego rodzaju zakazów?

Wprowadzenie przepisów karnych za promowanie udziałów w spółce z o.o. to przejaw skrajnego przeregulowania, który hamuje rozwój nowoczesnych mechanizmów rynkowych i zagraża rozwojowi sektora MŚP. Takie działania wymagają natychmiastowego przeglądu i rewizji w duchu faktycznej deregulacji, a nie deklaratywnych zapowiedzi.