Interpelacja w sprawie obowiązku dwukrotnego zawiadamiania o zamiarze transgranicznego przekształcenia spółki jako przejawu nadregulacji

Interpelacja dotyczy kolejnego punktu wskazanego w raporcie Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski, w którym zidentyfikowano nadregulację polegającą na wprowadzeniu obowiązku dwukrotnego zawiadamiania wspólników o zamiarze dokonania reorganizacji spółki – w tym w szczególności transgranicznego przekształcenia – na gruncie przepisów Kodeksu spółek handlowych.

Przepisy art. 5166a, 55010 i 5808 Kodeksu spółek handlowych, dodane ustawą z dnia 16 sierpnia 2023 r., implementują dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132, jednak istotnie wykraczają poza jej treść, nakładając na zarząd reorganizowanej spółki dodatkowy obowiązek podwójnego zawiadomienia wspólników o planowanej operacji (łączenia, podziału lub przekształcenia spółki).

Dyrektywa 2017/1132 nie wymaga obowiązku podwójnego zawiadamiania. Tymczasem polski ustawodawca – w odróżnieniu od innych przepisów KSH (np. art. 5166 § 3, 5508 § 2 czy 5806 § 3), które przewidują możliwość zrezygnowania z takiego wymogu w przypadku złożenia stosownych oświadczeń przez wspólników – nie zawarł analogicznego mechanizmu w odniesieniu do transgranicznych reorganizacji.

W konsekwencji powstaje sytuacja, w której nawet jednomyślni wspólnicy małej spółki, chcący możliwie szybko dokonać transgranicznego przekształcenia, muszą spełnić wymóg formalny, który nie ma uzasadnienia w prawie unijnym i stanowi barierę administracyjną.

W świetle deklaracji Donalda Tuska z dnia 22 maja 2025 r., który zapowiedział przygotowanie ponad 100 ustaw deregulacyjnych do końca maja, konieczne jest uzyskanie odpowiedzi:

1. Czy rząd planuje nowelizację art. 5166a, 55010 i 5808 Kodeksu spółek handlowych, tak aby umożliwić odstąpienie od obowiązku dwukrotnego zawiadomienia wspólników, jeżeli wszyscy wyrażą na to zgodę?

2. Czy została przeprowadzona analiza skutków gospodarczych tego obowiązku dla spółek działających w formule transgranicznej?

3. Czy rząd uznaje ten wymóg za przejaw nadregulacji i czy znajduje się on na liście rozwiązań legislacyjnych przeznaczonych do zmiany w ramach zapowiadanego pakietu deregulacyjnego?

4. Czy rząd dostrzega ryzyko fragmentaryzacji rynku unijnego wynikające z przyjęcia przez Polskę przepisów bardziej rygorystycznych niż te wymagane przez dyrektywy UE?

Obowiązek podwójnego zawiadamiania – bez możliwości jego uchylenia przez wspólników – jest zbędnym obciążeniem proceduralnym, które utrudnia rozwój i reorganizację spółek, a tym samym ogranicza konkurencyjność polskiej gospodarki.