Interpelacja w sprawie obowiązku konsultacji wewnętrznych procedur zgłoszeń w ustawie o ochronie sygnalistów jako przejawu nadregulacji (gold-platingu)

Interpelacja dotyczy kolejnego przypadku nadregulacji wskazanego w raporcie zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.

Przedmiotem interwencji jest art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. poz. 928), który wykracza poza wymagania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937. Dyrektywa przewiduje, że państwa członkowskie mogą, jeśli tak stanowi ich prawo krajowe, nałożyć obowiązek konsultowania procedur zgłoszeń wewnętrznych z partnerami społecznymi. Polska poszła znacznie dalej, wprowadzając obowiązek konsultacji nie tylko z organizacjami związkowymi, ale także z przedstawicielami osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z definicją ustawową „osoby świadczące pracę” obejmują również osoby zatrudnione na podstawie umów zlecenia i umów o dzieło. Obowiązek wyłaniania ich przedstawicieli i prowadzenia z nimi formalnych konsultacji jest całkowitą nowością w polskim systemie prawnym i nie ma odpowiednika w dotychczasowych przepisach. W praktyce oznacza to, że wiele podmiotów – nawet mniejszych pracodawców – musiało jednorazowo wdrożyć kosztowny, czasochłonny i nieprzewidywalny proces wyboru przedstawicieli tych osób, wyłącznie na potrzeby spełnienia jednego obowiązku wynikającego z ustawy.

Takie rozwiązanie stanowi przykład nieuzasadnionej nadregulacji, która rodzi koszty organizacyjne, zwiększa niepewność prawną i nie przyczynia się do faktycznego zwiększenia ochrony sygnalistów. W żadnym państwie członkowskim UE nie odnotowano potrzeby tak szerokiego obowiązku konsultacyjnego.

W związku z zapowiedzią z dnia 22 maja 2025 roku o przygotowaniu ponad 100 ustaw deregulacyjnych do końca maja konieczne jest uzyskanie informacji:

1. Czy rząd przygotował ustawę deregulacyjną uchylającą lub ograniczającą obowiązek konsultacyjny opisany w art. 24 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie sygnalistów?

2. Czy przeprowadzono analizę wpływu tych przepisów na koszty i obciążenia organizacyjne dla pracodawców, w szczególności sektora MŚP?

3. Czy rząd planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych, które umożliwią uproszczoną ścieżkę wdrażania procedur zgłoszeń wewnętrznych w przypadkach, gdy w danym podmiocie nie funkcjonuje zakładowa organizacja związkowa?

4. Czy uwzględniono skalę zjawiska oraz opinie przedsiębiorców w ramach procesu legislacyjnego, który doprowadził do przyjęcia tej formy nadregulacji?

Czekam na odpowiedź, która powinna wskazać konkretne działania rządu w kontekście deklarowanej deregulacji.