Interpelacja w sprawie dostosowania infrastruktury dworcowej do osób z niepełnosprawnościami

Szanowny Panie Ministrze,

pomimo podjętych działań dotyczących zwiększenia dostępności transportu publicznego dla osób z niepełnosprawnościami, wiele dworców kolejowych wciąż nie spełnia tych standardów. Brakuje wind, pochylni, oznaczeń w alfabecie Braille’a czy systemów informacyjnych przystosowanych do osób niepełnosprawnych. Osoby poruszające się na wózkach, osoby niewidome czy słabowidzące oraz osoby starsze są w praktyce często wykluczone z możliwości samodzielnego korzystania z transportu kolejowego.

Jak wynika z raportu NIK modernizacja obiektów kolejowych poprawiła ich dostępność dla osób niepełnosprawnych. Nie uwzględniono jednak wszystkich potrzeb niepełnosprawnych. Wciąż niektóre utrudnienia powodują konieczność korzystania ze wsparcia osób towarzyszących albo asysty personelu dworca.

Obecnie osoby niepełnosprawne, które planują podróż pociągiem mogą skorzystać z asysty. W praktyce oznacza to, że pasażer z niepełnosprawnością, planując podróż pociągiem, powinien zgłosić swój przejazd i potrzebę asysty u przewoźnika minimum 24 godziny przed planowaną podróżą. Niejednokrotnie jest to konieczność, aby w ogóle móc skorzystać z transportu kolejowego. Jednym z takich przykładów jest dworzec kolejowy w Libiążu, gdzie zarządca nieruchomości określił przejście w poziomie szyn na peron (jedyne, jakie mogły pokonać osoby np. na wózku inwalidzkim) jako przejście służbowe, które ze względów bezpieczeństwa zostało zamknięte. Korzystanie z tego przejścia dozwolone jest tylko i wyłącznie w asyście pracowników posiadających stosowne przeszkolenie. Natomiast znajdująca się obok kładka dla pieszych nie posiada windy. Stacja w Libiążu określona została jako niedostępna dla osób z niepełnosprawnością lub o ograniczonej sprawności ruchowej, a najbliższą stacją dostępną dla ww. grupy osób jest stacja w Chrzanowie. Pasażerowie, którzy chcą podróżować pociągiem i skorzystać z przejścia służbowego muszą to zrobić w asyście, zgłaszając ten fakt 24 godzin przed planowaną podróżą. To pokazuje, z jak dużymi trudnościami borykają się osoby niepełnosprawne, chcące skorzystać z transportu kolejowego. Przykład dworca w Libiążu nie jest odosobniony.

Bez wątpienia infrastruktura przyjazna osobom z niepełnosprawnościami powinna być standardem. Bariery w dostępie do transportu istotnie przyczyniają się do wykluczenia z życia społecznego osób z niepełnosprawnością, blokują możliwość swobodnego przemieszczania się, podejmowania pracy, edukacji, korzystania z leczenia i rehabilitacji itp. Powodują również uzależnienie tej grupy osób od pomocy innych osób np. pracowników instytucji wyspecjalizowanych.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na pytania:

1. Ile dworców kolejowych w Polsce jest w pełni przystosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami?
2. Jakie działania zostały podjęte w ostatnich latach w celu poprawy dostępności infrastruktury kolejowej?
3. Czy planowane są konkretne programy/działania inwestycyjne lub modernizacyjne na dworcach kolejowych nieprzystosowanych do poruszania się po nich osób niepełnosprawnych w celu dostosowania do nich infrastruktury kolejowej?
4. Czy ministerstwo prowadzi monitoring dostępności infrastruktury kolejowej dla osób z niepełnosprawnościami?
5. Czy, a jeżeli tak, to w jaki sposób osoby z niepełnosprawnościami biorą udział w procesie planowania i modernizacji infrastruktury dworcowej?

Z wyrazami szacunku

Marek Sowa
Poseł na Sejm RP