Interpelacja w sprawie praw osób starszych w centralnej elektronicznej rejestracji medycznej

Szanowna Pani Minister,

Ministerstwo Zdrowia do roku 2029 planuje całkowite przeniesienie rejestracji medycznej do tworzonej centralnej elektronicznej rejestracji medycznej. Obecnie projekt znajduje się w etapie pilotażu i wdrażania. Program zakłada stworzenie ogólnopolskiego, scentralizowanego systemu umożliwiającego pacjentom szybkie i łatwe umawianie wizyt do lekarza oraz na badania przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mobilną mojeIKP oraz wykorzystanie botów głosowych. Jest to projekt potrzebny jednak budzi wątpliwości ws. ochrony danych osobowych oraz dostępności dla seniorów.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) wyraził poważne obawy dotyczące ochrony danych osobowych. Zaznaczył on, że “Zautomatyzowane przetwarzanie danych biometrycznych - jak głos, który może ujawnić stan emocjonalny, choroby, wiek czy płeć - jest wyjątkowo inwazyjną formą przetwarzania danych osobowych, obarczoną bardzo wysokim ryzykiem naruszenia praw i wolności osób nagrywanych”, co może w szczególności odnosić się do stanu zdrowia osób starszych. Innym problemem jest dostosowanie systemu do osób starszych. Niektórzy seniorzy posiadają kompetencje cyfrowe w stopniu, który utrudnia im korzystanie z systemów internetowych, a kontakt z botem głosowym może być dla nich utrudnieniem w umówieniu wizyty przez telefon. Obecnie boty głosowe są stosowane na przykład w bankach i wykazują się dużym brakiem zrozumienia przedmiotu sprawy, co kończy się najczęściej koniecznością kontaktu z ludzkim pracownikiem infolinii. Takie rozwiązanie, które dla osób posiadających kompetencje cyfrowe, jest utrudnieniem i źródłem frustracji, ale dla pewnej grupy seniorów może okazać się realną przeszkodą w dostępie do świadczeń medycznych.

Dlatego proszę o zabranie stanowiska w sprawie i odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy resort konsultował się z Ministerstwem Zdrowia w tej kwestii?

2. Jak ministerstwo odnosi się do przedstawionego problemu?

3. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę modyfikacji programu w celu ochrony praw seniorów?

4. Czy planowane jest przeprowadzenie specjalnych testów użyteczności systemu z udziałem grup seniorów o różnym poziomie kompetencji cyfrowych?

5. Czy resort zamierza podjąć działania w celu zbadania potencjalnego naruszenia praw seniorów w kontekście planowanego systemu centralnej elektronicznej rejestracji medycznej?

6. Czy Minister planuje wystąpić do Ministerstwa Zdrowia z wnioskiem o przeprowadzenie konsultacji społecznych z organizacjami seniorskimi przed finalnym wdrożeniem systemu?

7. Czy Minister zamierza zainicjować kontrolę dotyczącą zabezpieczenia danych biometrycznych seniorów, których stan zdrowia może być szczególnie łatwo identyfikowalny na podstawie głosu?

8. W jaki sposób ministerstwo zamierza monitorować przypadki wykluczenia cyfrowego seniorów w dostępie do opieki zdrowotnej po wdrożeniu systemu?

9. Czy ministerstwo planuje wydać rekomendacje dotyczące minimalnych standardów dostępności systemów cyfrowych w służbie zdrowia dla osób starszych?

10. Jakie działania edukacyjne i informacyjne są planowane w celu poinformowania seniorów o ich prawach w kontekście nowego systemu rejestracji medycznej?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński